Karadeniz’de ticari gemilerin hedef alındığı saldırılar sonrası bölgedeki deniz güvenliği yeniden gündeme geldi. Bulgaristan açıklarında 6 Ekim’de iki ticari geminin İHA saldırısına uğramasının ardından Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, Türkiye ve Romanya ile ticari gemilerin güvenliği konusunda istişarelerde bulunacaklarını açıkladı. Saldırılardan bir gün sonra Türkiye, Romanya ve Bulgaristan’ın oluşturduğu Mayın Karşı Tedbirleri Karadeniz Görev Grubu’nun yeni aktivasyonu da başladı.
Bulgaristan'dan Türkiye ve Romanya ile görüşme çağrısı
Bulgaristan’da 6 Ekim’de meydana gelen saldırıların ardından Ulusal Güvenlik Konseyi olağanüstü toplandı. Toplantı sonrasında açıklama yapan Cumhurbaşkanı Yotova, Karadeniz’de ticari gemilerin güvenliğinin sağlanması amacıyla Türkiye ve Romanya ile istişare gerçekleştireceklerini duyurdu. Bulgaristan ve Romanya, saldırıların sorumlusu konusunda resmi olarak bir taraf göstermedi; Ukrayna ise saldırıların arkasında Rusya’nın bulunduğunu öne sürdü. 6 Ekim’de Bulgaristan’ın münhasır ekonomik bölgesinde iki ticari gemi İHA saldırısına uğradı. Togo bayraklı ALFA WATAN ağır hasar alarak battı, diğer gemi ABLE’de çıkan yangının ardından 18 mürettebat kurtarıldı.
Erdoğan, Putin ile Karadeniz güvenliğini görüştü
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da 7 Ekim’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede bölgesel gelişmelerin yanı sıra Karadeniz’de seyrüsefer emniyetinin sağlanmasına yönelik çalışmaların önemine dikkat çekildi. Bölgede son günlerde yaşanan saldırılar, ticari gemilerin güvenliğine ilişkin endişeleri artırırken, Romanya Dışişleri Bakanı Oana Toiu da Karadeniz’deki risklere ilişkin açıklama yaptı. Toiu, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Karadeniz’in ticari gemiler açısından ciddi güvenlik riskleri barındırdığını belirterek Bulgaristan ve Türkiye ile birlikte Karadeniz’in güvenliği ve kritik deniz altyapısının korunması için çalışacaklarını söyledi.
AB'den Bulgaristan ve Romanya'ya uydu desteği
Karadeniz’deki saldırıların ardından Avrupa Birliği de gelişmeleri yakından izlemeye başladı. Avrupa Komisyonu, Avrupa Deniz Güvenliği Ajansı’nın Bulgaristan ve Romanya’nın talebi üzerine bölgedeki durumun daha iyi değerlendirilmesine yardımcı olmak amacıyla uydu verileri sağladığını açıkladı. AB Komisyonu, aynı zamanda Rusya’ya Ukrayna’ya yönelik saldırıları durdurma çağrısında bulundu. Sağlanan uydu verilerinin, Karadeniz’deki deniz hareketliliğinin ve güvenlik durumunun değerlendirilmesine katkı sağlaması amaçlanıyor.
Türkiye, Bulgaristan ve Romanya'nın mayın grubu yeniden faaliyette
Bölgede güvenlik açısından önem taşıyan bir diğer gelişme ise Türkiye, Bulgaristan ve Romanya’nın oluşturduğu Mayın Karşı Tedbirleri Karadeniz Görev Grubu’nun yeniden faaliyete geçmesi oldu. Üç ülkenin 2024’te kurduğu MCM Black Sea Görev Grubu’nun başlangıçtaki görevi, sürüklenen mayın tehdidiyle mücadele ve ticari deniz ulaşımının güvenliğine katkı sağlamaktı. Görev grubunun kapsamı Temmuz 2026’da genişletilerek Karadeniz’deki kritik sualtı altyapısının gözetimi ve korunması da görevler arasına eklendi. Milli Savunma Bakanlığı da MCM Karadeniz Görev Grubu’nun 12’nci aktivasyon faaliyetinin 7-18 Ekim tarihleri arasında gerçekleştirileceğini, Türk Deniz Kuvvetleri'ne ait TCG Akçay’ın bu kapsamda 7 Ekim’de Bulgaristan’ın Varna Limanı’na ziyaret gerçekleştireceğini açıkladı. Son gelişmelerle birlikte Karadeniz’de ticari seyrüseferin güvenliği, bölge ülkeleri arasındaki görüşmelerin ve uluslararası kuruluşların çalışmalarının öncelikli başlıklarından biri haline geldi.
