Amerikan Kanser Derneği (ACS) ve Dünya Sağlık Örgütüne (DSÖ) bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) tarafından hazırlanan yeni araştırma, kanserin dünya genelindeki mevcut durumunu ve gelecekte ulaşabileceği boyutu ortaya koydu. Araştırmaya göre 2024 yılında yaklaşık 21 milyon kişiye kanser teşhisi konulurken, 9,8 milyon kişi kanser nedeniyle hayatını kaybetti.
Araştırmacıların hesaplamalarına göre dünya genelinde yaklaşık her 5 kişiden biri yaşamının bir döneminde kansere yakalanacak. Kanser nedeniyle yaşamını kaybetme riski ise erkeklerde yaklaşık 9'da 1, kadınlarda ise 13'te 1 olarak tahmin ediliyor.
2050'de vaka sayısı 34 milyona çıkabilir
Dünya nüfusunun artması ve yaşlanmasıyla birlikte kanser vakalarının önümüzdeki yıllarda daha da yükselmesi bekleniyor. Araştırmacılar, yıllık yeni kanser vakalarının 2050 yılında 34 milyona ulaşacağını öngörüyor.
Bu rakam, 2024 yılına kıyasla yaklaşık yüzde 67'lik artış anlamına geliyor. Çalışma, 186 ülkede 34 farklı kanser türüne ilişkin verilerden elde edilen tahminlere dayanıyor.
Akciğer kanseri ilk sırada
Araştırmada akciğer kanseri, dünya genelinde hem yeni vaka sayısında hem de kanser kaynaklı ölümlerde ilk sırada yer aldı. 2024 yılında yaklaşık 2,6 milyon kişiye akciğer kanseri teşhisi konulurken, hastalık 1,9 milyon kişinin ölümüne neden oldu. Tütün kullanımı ise akciğer kanserinin başlıca nedenlerinden biri olmaya devam etti.
Kadınlarda en sık görülen kanser türü meme kanseri oldu. Dünya genelinde yaklaşık 2,4 milyon yeni meme kanseri vakası ve 694 bin ölüm kaydedildi. Kolorektal kanser ise 2 milyondan fazla yeni vaka ve 918 bin ölümle en sık teşhis edilen üçüncü kanser türü olurken, kanser kaynaklı ölümlerde ikinci sırada yer aldı.
Karaciğer kanseri 732 bin, mide kanseri 642 bin, pankreas kanseri ise 491 bin kişinin hayatını kaybetmesine yol açtı.
Ölümlerin yaklaşık yarısı önlenebilir
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de kanser kaynaklı ölümlerin önemli bir bölümünün önlenebilir olduğuna ilişkin değerlendirme oldu. Araştırmacılar, kanser ölümlerinin yaklaşık yarısının değiştirilebilir risk faktörlerinin azaltılmasıyla önlenebileceğini belirtti.
Erken teşhis ve zamanında tedavinin de kanser kaynaklı ölümlerin azaltılmasında kritik rol oynadığı vurgulandı. Tütün kullanımının bırakılması, kanserle bağlantılı enfeksiyonlardan korunma, alkolden kaçınma, sağlıklı kilonun korunması ve düzenli fiziksel aktivite yapılması öne çıkan korunma yöntemleri arasında gösterildi.
Çalışmada ayrıca rahim ağzı kanserinin, HPV aşısı ve tarama imkanlarına rağmen çoğunluğu Sahra Altı Afrika'da bulunan 26 ülkede kadınlarda kanser kaynaklı ölümlerin başlıca nedeni olmaya devam ettiği belirtildi.
Araştırmacılar, dünya genelinde kanser yükünün azaltılması için önleme, erken teşhis ve tedaviye erişimin güçlendirilmesinin önemine dikkat çekti.