Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), sosyal güvenlik sisteminde son dönemin en çok tartışılan başlıklarından biri olan emekli maaşlarına ilişkin özel bir rapor yayımladı. Raporda, 2024 ve 2025 yıllarında emeklilik dilekçesi veren sigortalılar arasındaki maaş farkları detaylı biçimde ele alındı.
KDK’nin incelemesine göre, prim gün sayısı ve kazancı tamamen aynı olan kişilerin emekli aylıkları; başvuru yapılan yıla göre kullanılan güncelleme katsayısı, enflasyon ve büyüme oranları nedeniyle ciddi şekilde değişiyor. Bu farkın bazı durumlarda yüzde 30’a kadar ulaştığı tespit edildi.
2026 için düşük maaş uyarısı
Raporda özellikle yüksek enflasyon dönemlerini takip eden düşük enflasyonlu yıllarda, yeni emekli olanlar açısından dezavantajlı bir tablo oluştuğuna dikkat çekildi. Bu kapsamda, 2026 yılında bağlanacak emekli aylıklarının 2025 yılına kıyasla daha düşük kalacağı yönünde değerlendirmelere yer verildi.
Bu durumun, aynı şartlara sahip sigortalılar arasında ciddi gelir adaletsizliği yarattığı vurgulandı.
Mevzuat değişikliği çağrısı
KDK, söz konusu maaş farklılıklarının yalnızca bireysel mağduriyetlere yol açmadığını, aynı zamanda sosyal güvenlik sistemine yönelik adalet algısını da zedelediğini belirtti. Raporda, emekli aylıkları arasındaki farkların kalıcı hale gelmemesi için mevzuatta düzenleme yapılması gerektiği ifade edildi.
Daha adil, istikrarlı ve öngörülebilir bir emeklilik sisteminin; hem sigortalıların hak kayıplarını önleyeceği hem de sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğine katkı sağlayacağı kaydedildi.
Emeklilik zamanlaması çalışma süresinin önüne geçti
Raporda, mevcut sistemin sigortalıların davranışlarını da olumsuz etkilediği vurgulandı. KDK, “emeklilik zamanlamasının öne çıktığı” tespitini yaparak, sigortalıların çalışma süresini tamamlamaktan ziyade katsayı avantajına göre başvuru tarihini belirlediğini aktardı.
Bu durumun SGK üzerinde ciddi bir iş yükü oluşturduğu belirtilirken; erken emeklilik eğiliminin prim gelirlerini azaltabileceği, emekli olduktan sonra çalışmaya devam edenlerin ise kayıt dışı istihdama yönelebileceği uyarısında bulunuldu.
