Türkiye’nin Avrupa’ya açılan sınır kapılarında yaşanan tır kuyrukları ve Schengen vizesi sorunu, uluslararası taşımacılık sektöründe krize neden oldu. Kapıkule’de bekleyen tır sayısının 3 bin 600’ü aşması ve sürücülerin eyleme başlaması üzerine İZSİAD Başkanı Alaattin Yüksel, Avrupa Birliği’ne acil çözüm çağrısında bulundu.
Türkiye’nin Avrupa’ya açılan Kapıkule, Hamzabeyli ve İpsala sınır kapılarında yaşanan yoğunluk, altyapı yetersizlikleri ve Schengen vizesi krizi, uluslararası taşımacılık sektörünü çıkmaza sürükledi. Sınır kapılarında uzun süre beklemek zorunda kalan tır sürücülerinin eylem başlatması, yaşanan sorunun boyutunu gözler önüne serdi.
Konuya ilişkin açıklama yapan İzmir Sanayici ve İş İnsanları Derneği (İZSİAD) Yönetim Kurulu Başkanı Alaattin Yüksel, yalnızca Kapıkule’de tır parklarında bekleyen araç sayısının 3 bin 600’ü aştığını belirterek, sürücülerin hak arayışına girmesinin krizin aciliyetini ortaya koyduğunu söyledi.
Krizin yalnızca Türkiye’yi değil, Avrupa sanayisini de doğrudan etkileyeceğine dikkat çeken Yüksel, tarafları ortak akılla hareket etmeye ve Avrupa Birliği hukukuna uygun çözümler üretmeye çağırdı.
Sanayicilerin itibarı tehdit altında
Yaşananların basit bir lojistik problem olmaktan çıktığını vurgulayan İZSİAD Başkanı Alaattin Yüksel, Avrupa ve dünya pazarlarına ihracat yapan sanayicilerin ciddi mağduriyet yaşadığını ifade etti.
İZSİAD üyeleri arasında dünya çapında markalara üretim yapan, ham madde tedarik eden, yüksek teknoloji geliştiren elektrik-elektronik firmalarının yanı sıra tekstil, konfeksiyon ve otomotiv yan sanayisi temsilcilerinin de bulunduğunu belirten Yüksel, şu ifadeleri kullandı:
"Dünya çapında markalara üretim yapan, ham madde tedariki sağlayanlardan, yüksek teknoloji üreten elektrik-elektronik firmalarımıza; tekstil, konfeksiyon ve otomotiv yan sanayisi sanayicilerimize kadar birçok üyemiz Avrupa ve Dünya’ya ihracat gerçekleştiriyor. Bu firmalarımız 'zamanında ve kusursuz teslimat' ilkesiyle rüştünü ispat etmiştir. Ancak bugün, sırf Schengen vizelerindeki katı ve esneklikten uzak bürokratik uygulamalar nedeniyle tescilli sanayi kurumlarımız taahhütlerini yerine getirememekte, küresel pazarda büyük bir mağduriyet ve itibar kaybı riskiyle karşı karşıya bırakılmaktadır”
Sınır kapılarında sürücülerin başlattığı eylemin, sektörün artık dayanacak gücünün kalmadığının göstergesi olduğunu belirten Yüksel, lojistikteki aksaklıkların yalnızca taşımacılık şirketlerini değil, üretici ve ihracatçıları da doğrudan etkilediğini kaydetti.
Çözüm için üç maddelik acil eylem planı
Siyasi tıkanıklıkların, düzensiz göç baskılarının veya Gümrük Birliği'ndeki yapısal sorunların faturasının sanayiciye ve şoförlere çıkarılamayacağını dile getiren Yüksel, profesyonel tır sürücülerinin turist statüsünde değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
Yüksel, krizin aşılması için üç somut adım atılması çağrısında bulundu. Bu kapsamda acil vize kalış süresi düzenlemesi yapılmasını, profesyonel tır sürücülerine özel muafiyet tanınmasını ve sınır kapılarında karşılıklı operasyonel iyileştirme ile gümrük koordinasyonunun sağlanmasını istedi.
Yüksel, basın açıklamasında çözüm önerilerini şu sözlerle sıraladı:
“Schengen bölgesinde uygulanan 90 günlük kalış sınırı ticari taşımacılığı kilitlemektedir. Sürücülerimizin AB sınırları içinde kalış sürelerinin acilen uzatılması ve bu kronikleşen sürenin ticari gerçekliğe uygun şekilde revize edilmesi gerekmektedir. Uluslararası taşımacılık yapan tır şoförlerimiz turist statüsünde değerlendirilmemelidir. Tedarik zincirinin sürekliliği için profesyonel tır sürücülerine vizelerden ve bürokratik kalış engellerinden tamamen bağımsız, özel bir geçiş muafiyeti tanınmalıdır. Avrupa Birliği ve Schengen ülkeleri, kendi sanayilerinin ve fabrikalarının selameti için sınır kapılarındaki katı bürokratik tutumdan vazgeçmelidir. Kapılardaki işlem hızını, personel sayısını ve teknolojik altyapıyı ticari sürelere uygun şekilde artırmak için komşu ülkelerle gümrük koordinasyonu derhal sıkılaştırılmalıdır.”
"Vize engeli krizin temel nedeni"
İZSİAD Lojistik Komisyonu Başkanı Esra Akkaş da Avrupa'ya karayoluyla yapılan taşımacılıkta yaşanan sorunların başında şoförlerin vizeye erişiminin geldiğini belirtti. Sınır kapılarındaki eylemlerin, sektörde biriken mağduriyetin sonucu olduğunu ifade eden Akkaş, Schengen vizesi başvurularında aylarca beklenmesinin taşımacılık faaliyetlerini aksattığını söyledi.
Şoförlerin vize sahibi olsalar dahi 180 günlük dönem içerisinde 90 günlük kalış sınırına takıldıklarını belirten Akkaş, sınır kapılarındaki uzun bekleme sürelerinin de sürücülerin çalışma planlarını ve yasal kalış sürelerini yönetmesini zorlaştırdığını kaydetti.
Akkaş, yaşanan soruna ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
"Schengen vizesi başvurularında aylar süren bekleyiş sektörü kilitliyor. Vize sahibi şoförler de 180 günlük dönem içerisinde en fazla 90 gün kalış sınırına takılıyor. Uluslararası taşımacılıkta sınır kapılarında yaşanan uzun bekleme süreleri, sürücülerin çalışma planlarını ve yasal kalış sürelerini yönetmelerini imkânsız hale getiriyor. Vize süresini dolduran şoförlerimiz, vizeleri geçerli olsa dahi yeni geçişlerde sorun yaşayabiliyor. Bazı durumlarda şoförler sınırdan geri dönmek zorunda kalıyor. Sorun artık idari bir işlem olmaktan çıktı; insani ve ekonomik bir krize dönüştü. Araçlarımız hazır, siparişlerimiz var ama şoförlerin vize engeline takılması ve artık kapılarda eylem yapacak noktaya gelmesi ihracat zincirinin en kritik halkasını kopardı"
