İzmir’de konut sorunu giderek derinleşiyor. İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) tarafından hazırlanan İzmir Konut Araştırması, barınma krizinin yalnızca konut üretimiyle çözülemeyecek kadar büyüdüğünü ortaya koydu. Raporda, konut sorununa bütüncül bir yaklaşım gerektiği; sosyal konut üretimi, kira destekleri, ilçeye özel planlama ve dönüşüm odaklı politikaların önemine dikkat çekildi.
347 bin hane barınma krizi yaşıyor
2024 itibarıyla 347 bin hane barınma maliyetlerini karşılamakta güçlük çekiyor. Bu sayının 2050’ye kadar 540 bine ulaşması bekleniyor. Rapora göre her altı haneden biri çok boyutlu konut yoksunluğu yaşıyor. Kiracılar, düşük gelir grupları ve genç haneler, yüksek kira, sağlıksız yapı koşulları ve enerji yetersizliği nedeniyle en fazla etkilenen gruplar arasında.
Isınamayan kent İzmir
İzmir’de her yedi haneden biri soğukta kalıyor. Gelir yetersizliği nedeniyle “düşük tüketimle idare etme” olarak adlandırılan gizli enerji yoksulluğu artıyor. Öte yandan, konut üretiminde büyük konutlar üretilmeye devam ederken kalabalık hanelere uygun planlama yapılmaması, mevcut konut stoğu ile hane yapısının uyumsuzluğunu gözler önüne seriyor.
25 yılda 1,3 milyon konut gerekiyor
İZKA raporuna göre İzmir’de önümüzdeki 25 yılda 985 bin yeni hane oluşacak, aynı dönemde 380 bin konut dönüşecek. Toplamda 1 milyon 365 bin yeni konuta ihtiyaç ortaya çıkıyor. Mevcut üretim hızıyla bu açığın kapatılması mümkün değil. Ayrıca sosyal konut ihtiyacı da hızla artıyor; 2024’te 85 bin hane acil sosyal konut beklerken, 2050’de bu sayı 118 bine yükselecek. Özellikle Karabağlar, Konak, Bayraklı, Gaziemir, Bornova, Torbalı, Menemen, Urla ve Kemalpaşa ilçeleri konut açığını en hızlı hisseden bölgeler arasında.
İkinci konutlar piyasayı etkiliyor
Kıyı ilçelerinde hızla artan ikinci konutlar, pandemi ile birlikte kalıcı yaşam alanına dönüşüyor. Resmi veriler ile gerçek kullanım arasındaki fark ise konut fiyatlarını yükseltiyor ve erişilebilirliği azaltıyor.
Rapora göre İzmir’in konut krizine çözüm üretmek, yalnızca inşaat sektörünün sorumluluğunda değil; sosyal politikalar, planlama ve dönüşüm odaklı stratejilerle desteklenmesi gereken bir mesele olarak öne çıkıyor.
