İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraki İZBETON üzerinden yapılan usulsüzlüklere ilişkin Gaziemir Yapı Kooperatifi soruşturması tamamlandı. Hazırlanan 1008 sayfalık iddianamede, aralarında CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol ve Şenol Aslanoğlu'nun da bulunduğu 11 şüpheli hakkında “Zimmet” ve “Resmi belgede sahtecilik” suçlarından toplam 20 yıla kadar hapis cezası talep edildi.
İddianamede eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer ve Heval Savaş Kaya hakkında ise “Zimmete yardım” ve “Resmi belgede sahtecilik” suçlarından 14 yıla kadar hapis cezası istendi. Diğer 4 şüpheli hakkında da “Nitelikli dolandırıcılık”, “Zimmete yardım” ve “Denetim görevini ihmal” suçlarından 6 ile 16 yıl arasında değişen hapis cezaları talep edildi.
1008 sayfalık iddianame hazırlandı
Soruşturma kapsamında hazırlanan iddianamede, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından kentsel dönüşüm kapsamında değerlendirilen alanların mülkiyetinin belediyeye ait olduğu belirtildi. İnşaat işlerinin yapılması amacıyla söz konusu işlerin belediye iştiraki İZBETON'a meclis kararıyla verildiği ifade edildi.
İddianamede, yapı sahibinin İzmir Büyükşehir Belediyesi olmasına rağmen İZBETON ile S.S. İş İnsanları Gaziemir Konut Yapı Kooperatifi arasında protokol imzalandığı aktarıldı. Söz konusu protokolün, temsil yetkisi aşılarak yönetim kurulu kararı olmaksızın genel müdürün münferit imzasıyla yapıldığı öne sürüldü.
İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin “arsa sahibi”, İZBETON A.Ş.'nin “geçici müteahhitlik belgesi” ile “yüklenici” konumunda bulunduğu, kooperatifin ise arsa sahibi olmadığı için inşaat yapılacak alanın kendisine devredilememesi nedeniyle müteahhitlik belgesi ve izni alamadığı kaydedildi.
“Hayatın olağan akışına uygun düşmedi”
İddianamede, kooperatifin alt yüklenicilik yapamayacağının Bakanlık tarafından tespit edilmesinin ardından işlemlerin durdurulduğu belirtildi.
Şüphelilerin konumları ve Türk Ticaret Kanunu kapsamında “basiretli tacir” sıfatına haiz olmaları nedeniyle söz konusu hususları bilmemelerinin ve işlemleri iyi niyetle gerçekleştirmiş olmalarının “hayatın olağan akışına uygun düşmediği” kanaatine varıldığı aktarıldı.
Projeyi yapması için görevlendirilen Casamar Mühendislik Yapı A.Ş.'nin de projeyi gerçekleştirme yeterliliğinin bulunmadığı iddianamede yer aldı. Bilirkişi raporlarına göre mevcut inşaat yapısı ile kooperatif tarafından şirkete yapılan ödemeler karşılaştırıldığında 30 ile 33 milyon lira arasında fazladan ödeme yapıldığı belirtildi.
“Kooperatif zarar sokuldu”
İddianamede, İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İZBETON arasında 15 Haziran 2021'de KDV dahil 51 milyon 175 bin 731 lira bedelli ve 1080 takvim günü süreli sözleşme imzalandığı belirtildi. 8 Temmuz'da yer tesliminin yapıldığı, ardından İZBETON ile kooperatif arasında 25 Şubat 2022'de KDV dahil 151 milyon 175 bin 731 lira bedelli ve 820 takvim günü süreli sözleşme imzalandığı kaydedildi.
Kooperatif ile alt yüklenici Casamar Mühendislik Yapı A.Ş. arasında ise KDV dahil 329 milyon 203 bin 501 lira bedelli ve 780 takvim günü süreli sözleşme imzalandığı aktarıldı. Ayrıca şirkete 47 milyon 265 bin 265 lira avans verildiği, İZBETON'un yer teslimini aldıktan sonra 255 gün boyunca herhangi bir imalat gerçekleştirmediği ifade edildi.
Aynı işin 9 ay sonra 780 takvim günü süreyle ve 178 milyon 27 bin 769 lira farkla Casamar Mühendislik Yapı A.Ş.'ye protokol ile verilmesinin “iyi niyetle açıklanamayacağı” ve kooperatifi ciddi anlamda zarara uğrattığı iddianamede yer aldı.
“Projede olmayan villalar, projeye dahil edildi”
İZBETON'un 9 ay boyunca herhangi bir imalat çalışması yapmadığı, kooperatif ile hukuka aykırı şekilde sözleşme imzaladığı ve işin 9 ay sonra 178 milyon 27 bin 769 lira daha yüksek bedelle alt taşeron şirkete verildiği öne sürüldü.
Bu durumun kooperatif ve üyeleri açısından ciddi zarara neden olduğu belirtildi. Kooperatifin vinç ve araç kiralama ile elektrik ve su faturaları gibi ödemeler yaptığı, bu ödemelerin anahtar teslim yapı işine ilişkin protokole uygun olmadığı ifade edildi.
İddianamede ayrıca projede yer almayan villaların sonradan projeye dahil edildiği ve şüphelilerin bu villalar için de ödemeler yaptığı belirtildi.
“Soyer'e 2 suçlama”
İddianamede Tunç Soyer'in dönemin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve İZBETON Yönetim Kurulu Başkanı olduğu belirtildi. Soyer'in belediye başkanlığı döneminde kamuoyuna yaptığı açıklamalarda, kooperatifler aracılığıyla yürütülen inşaat işlemlerinin İzmir Büyükşehir Belediyesi garantisi altında olduğu ve vatandaşların güvenle kooperatiflere üye olabileceği yönünde ifadeler kullandığı aktarıldı.
Bu açıklamalarla vatandaşlarda güven oluşturularak kooperatiflere üye olmalarının sağlandığı öne sürüldü. Kooperatifin zararının oluştuğu belirtilen iddianamede, MASAK raporlarının incelenmesi sonucunda diğer yıllara kıyasla yüksek oranda para giriş ve çıkışlarının bulunduğu ifade edildi.
Soyer'in İZBETON Yönetim Kurulu Başkanı olarak da görev yapması nedeniyle hukuka aykırı işlemlerden ve kooperatifin oluşan zararından “zimmet suçuna yardım eden” sıfatıyla sorumlu olduğu değerlendirildi. Ayrıca Soyer'in, İZBETON tarafından işin kooperatife devredilmesi sürecinde hukuka aykırı işlemler yaparak “resmi belgede sahtecilik” suçunu işlediği aktarıldı.
