İşgal altındaki Batı Şeria'da İsrailli yerleşimciler ile Filistinliler arasındaki gerilim son günlerde yeniden tırmanırken, yasa dışı yerleşimlerden Havat Gilad'da yaşayan bir İsrailli yerleşimcinin açıklamaları dikkat çekti. Bölgede bir İsrailli güvenlik görevlisinin hayatını kaybetmesinin ardından Filistin köylerine yönelik saldırılar yaşanırken, yerleşimci Yehuda Şimon saldırıları "haklı bir intikam" olarak nitelendirdi. Yerleşimci Şimon'un açıklamaları, Batı Şeria'da artan şiddet olayları ve yasa dışı yerleşimlerin genişlemesine ilişkin uluslararası tartışmaların yeniden alevlenmesine neden oldu.
Yerleşimci saldırıları yeni gerilimi tetikledi
Havat Gilad yakınlarında geçen hafta yaşanan çatışmada bir İsrailli güvenlik görevlisinin hayatını kaybetmesinin ardından çevredeki Filistin köylerine yönelik çok sayıda yerleşimci saldırısı düzenlendi. Olaylarda dört Filistinli ile bir İsrail askeri de yaşamını yitirdi. Yaşanan gelişmeler, Batı Şeria'da son aylarda artan güvenlik krizini daha da derinleştirirken, bölgedeki Filistinli siviller yeni saldırılar yaşanabileceği endişesiyle yaşamlarını sürdürüyor. BBC'ye konuşan yerleşimci Yehuda Şimon ise saldırıları savunarak, "Bence şimdi, bir İsrailliyi öldürdükten sonra Tal ve Sarra'daki, hatta Jit ve Farata'daki tüm insanları öldürmemiz gerekiyor" ifadelerini kullandı.
"Bir Yahudi hayatı milyonlarca Filistinliye bedeldir"
Röportaj sırasında en dikkat çeken açıklamalardan biri ise Yehuda Şimon'un Filistinlilerin yaşamına ilişkin sözleri oldu. Şimon,
"Bir Yahudi hayatı, 10 milyon Filistinliye bedeldir"
dedi. Bu ifadelerinin ırkçı olduğu yönündeki değerlendirmeye ise,
"Evet, biliyorum. Ama gerçek bu, çünkü Tanrı bizi seçti"
yanıtını verdi. Batı Şeria'daki birçok aşırılık yanlısı yerleşimci, bölgeyi dini gerekçelerle Yahudi halkına ait topraklar olarak gördüğünü savunurken, uluslararası hukuk ise hem İsrail'in resmî yerleşimlerini hem de yetkisiz yerleşim karakollarını yasa dışı kabul ediyor.
Yerleşimlerin hukuki statüsü tartışma konusu olmaya devam ediyor
Yaklaşık 20 yıl önce kurulan Havat Gilad, İsrail'in resmî planlama izinleri olmadan oluşturulan yerleşim karakollarından biri olarak biliniyor. İsrail merkezli sivil toplum kuruluşu Peace Now'a göre, yerleşimin bulunduğu arazinin önemli bölümü İsrail makamlarınca dahi Filistinlilere ait özel mülk olarak kabul ediliyor. Bu nedenle yerleşimin tamamen yasallaştırılması bugüne kadar gerçekleştirilemedi. Yehuda Şimon ise uluslararası hukuku tanımadığını belirterek, Batı Şeria üzerindeki haklarının dini inançlardan kaynaklandığını savundu. Şimon ayrıca İsrail hükümetini ve ordusunu da Filistinlilere karşı yeterince sert davranmamakla eleştirdi.
BM verileri sahadaki tabloya dikkat çekiyor
Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi'nin (OCHA) verilerine göre yılın başından 20 Temmuz'a kadar Batı Şeria'da 64 Filistinli yaşamını yitirdi. Bu ölümlerin 18'i yerleşimci saldırıları sırasında meydana geldi. OCHA verilerine göre aynı dönemde yerleşimci saldırılarında yaralanan Filistinlilerin sayısında da belirgin artış yaşandı. Kurum, bu yıl yerleşimci şiddeti nedeniyle günde ortalama üçten fazla kişinin yaralandığını bildiriyor. İsrail tarafında ise aynı dönemde bir İsrailli hayatını kaybetti.
Filistinliler güvenlik endişesi yaşıyor
Havat Gilad çevresindeki Filistin köylerinde yaşayan birçok kişi, yerleşimlerden gelebilecek olası saldırılar nedeniyle sürekli tedirgin olduklarını dile getiriyor. Bölgede yaşayan Filistinliler, İsrail ordusunun yerleşimcileri koruduğunu, kendi güvenlik güçlerinin etkisiz kaldığını ve uluslararası toplumun yaşananlara yeterince müdahale etmediğini savunuyor. İsrail ise Batı Şeria'daki güvenlik uygulamalarının terör saldırılarını önlemeye yönelik olduğunu belirtirken, uluslararası insan hakları kuruluşlarının bölgedeki sisteme yönelik eleştirilerini reddediyor. Batı Şeria'da devam eden gerilim, bölgede kalıcı bir çözüm bulunamaması nedeniyle hem siyasi hem de insani açıdan en önemli kriz başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.