ABD’nin Suriye ve Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack, İsrail’in 18 Ağustos’ta Suriye’nin Ebu Zuhur Hava Üssü’ne düzenlediği saldırının arka planına ilişkin açıklamalarda bulundu. Barrack, 21 Ağustos’ta yaptığı değerlendirmelerde, saldırıdan önce İsrail ile Suriye arasında temasların devam ettiğini ve ABD’nin de taraflar arasındaki görüşmelerin sürdürülmesi için koordinasyon mekanizması oluşturmaya çalıştığını aktardı. İsrail, saldırının gerekçesini Türkiye’nin Ebu Zuhur Üssü’ne askeri yığınak yapmasını engellemek olarak açıklamıştı. Suriye böyle bir hazırlık olmadığını belirtirken, Türkiye de İsrail’in iddialarını reddetmişti.
Saldırı öncesinde temaslar sürüyordu
Barrack’ın aktardığına göre İsrail, 7 Ekim saldırılarının ardından Türkiye ve Suriye’nin savunma veya saldırı amacıyla askeri teçhizat ya da personel konuşlandırmaması konusunda çeşitli uyarılarda bulundu. Şam yönetiminin devrilmesinin ardından ise ABD aracılığıyla İsrail ile Suriye arasında görüşmeler yürütüldü. İsrailli yetkililerin saldırıdan önce bölgedeki gelişmelerden duydukları rahatsızlığı ABD tarafına ilettiğini belirten Barrack, bunun üzerine Suriyeli yetkililer ile Mossad arasında temas kurulduğunu söyledi. Şam yönetiminin, bölgede Türk askerleri, konvoyları veya silah sistemleri bulunmadığını bildirdiği aktarıldı. Barrack, Mossad Başkanı'nın da Suriyeli yetkililerle gayriresmi görüşmeler gerçekleştirdiğini ve tarafların bir sonraki hafta yeniden bir araya gelmesinin planlandığını ifade etti. Ancak bu temasların ardından İsrail’in hava saldırısı düzenlediğini belirtti.
“Türkiye’yi kışkırtmak istemiş olabilirler”
ABD’li diplomat, İsrail’in saldırı kararının arkasında birden fazla ihtimal bulunabileceğini söyledi. Bunlardan birinin İsrail’in Türkiye’yi bilinçli olarak test etmeye çalışması olduğunu belirten Barrack, böyle bir hamlenin seçim döneminde İsrail kamuoyunda olumlu karşılık bulmasının hedeflenmiş olabileceğini dile getirdi. Barrack, ikinci ihtimalin ise İsrail kurumları arasındaki koordinasyon eksikliği olduğunu savundu. Mossad’ın Suriye ile görüşmeleri sürdürmeyi planlarken başka bir komuta kademesinin istihbarat değerlendirmelerine dayanarak hızlı bir saldırı kararı vermiş olabileceğini ifade etti.
“Saldırıdan önce taraflara haber verilebilirdi”
Barrack, saldırı öncesinde Türkiye’nin bilgilendirilmemesinin ciddi bir risk oluşturduğuna dikkat çekti. Türkiye’nin güçlü bir hava kuvvetine ve etkili istihbarat kapasitesine sahip olduğunu belirten Barrack, İsrail savaş uçaklarının herhangi bir bildirim yapılmadan Türkiye sınırına yaklaşık 80 kilometre mesafeye kadar yaklaşmasının yanlış hesaplama riskini artırdığını söyledi. ABD’li diplomat, Türkiye’nin son dönemde itidalli bir yaklaşım sergilediğini ve Ankara’nın İsrail’le askeri bir çatışma arayışında olmadığını savundu. Barrack, hem Türkiye’nin hem de İsrail’in bağımsız ve istikrarlı bir Suriye istediğini belirterek iki ülkenin de savaş çıkarmak istemediğini ifade etti.
“Diplomasi ve iletişim kanalları açık tutulmalı”
Barrack, bölgedeki gerilimin yüksek olduğu bir dönemde taraflar arasındaki iletişim kanallarının açık tutulmasının önemine vurgu yaptı. İsrail’in güvenlik kaygılarının anlaşılabilir olduğunu belirten Barrack, buna rağmen askeri hamlelerden önce diplomatik kanalların işletilmesi gerektiğini söyledi. ABD’li diplomat, mevcut ortamda yaşanabilecek küçük bir hatanın dahi öngörülemeyen ve ciddi sonuçlara yol açabileceği uyarısında bulundu.