İran’da protesto süreçleriyle bağlantılı davalar kapsamında verilen idam kararları tartışma yaratmaya devam ederken, 21 yaşındaki karate şampiyonu Sassan Azadvar’ın infaz edildiği açıklandı. İran yargısı, Azadvar’ın “Tanrı’ya düşmanlık” ve “düşmanla iş birliği” suçlamalarıyla mahkum edildiğini duyurdu. İnfazın İsfahan’daki Dastgerd Cezaevi’nde sabah erken saatlerde gerçekleştirildiği belirtilirken, olay uluslararası insan hakları kuruluşlarının sert eleştirilerine neden oldu. Birleşmiş Milletler ve çeşitli örgütler, ülkede özellikle protestolar sonrası yargı süreçlerinde ciddi bir sertleşme yaşandığını ifade ediyor.
Protestolarla bağlantılı süreç idama giden yolu açtı
Sassan Azadvar’ın 8 Ocak’ta ülke genelinde yaşanan protestolar sırasında gözaltına alındığı ve daha sonra tek kişilik hücreye konulduğu belirtildi. İran yargısına göre Azadvar, güvenlik güçlerine ait bir araca saldırmak, taş ve sopalarla camları kırmak ve kamu düzenini bozmakla suçlandı. Ayrıca bir aracı ateşe vermeye yönelik hazırlık yaptığı iddia edildi ancak bu eylemin gerçekleşmediği ifade edildi. Yargı sürecinin “hukuki temsil hakkı gözetilerek yürütüldüğü” savunulsa da detaylar kamuoyuyla paylaşılmadı.
Uluslararası kuruluşlardan sert tepki geldi
Birleşmiş Milletler, İran’da idam cezalarının ve gözaltıların son dönemde ciddi şekilde arttığını açıklayarak duruma dikkat çekti. BM verilerine göre son süreçte en az 21 kişinin idam edildiği ve 4 binden fazla kişinin gözaltına alındığı bildirildi. Uluslararası Af Örgütü de benzer şekilde son haftalarda en az 19 infazın gerçekleştiğini ve işkence ile zorla kaybetme iddialarının arttığını açıkladı. İnsan hakları örgütleri, yargı süreçlerinde adil yargılanma ilkesinin ihlal edildiğini savunuyor.
Hukuki sürece ilişkin tartışmalar büyüyor
İnsan hakları platformları, Azadvar’ın davasında ciddi hukuki belirsizlikler bulunduğunu ve delil standardının tartışmalı olduğunu öne sürdü. Avukat platformu Dadban, suçlamaların İran hukukunda yer alan “Tanrı’ya düşmanlık” tanımıyla örtüşmediğini belirtti. Hengaw adlı insan hakları örgütü ise sanığın yargılama sürecinde baskı ve işkenceye maruz kaldığını iddia etti. Bu iddialar İran makamları tarafından resmi olarak doğrulanmadı.
BM ve insan hakları örgütleri artışa dikkat çekiyor
Birleşmiş Milletler, İran’da özellikle güvenlik dosyalarına bağlı idamların artış gösterdiğini vurgulayarak uluslararası toplumu uyardı. İnsan hakları örgütleri, mevcut yargı atmosferinin giderek daha sert hale geldiğini ve bunun sivil davalara da yansıdığını belirtiyor. İran yargısı ise iddiaları reddederek yargı süreçlerinin yasal çerçevede yürütüldüğünü savunuyor. Tüm bu gelişmeler, ülkedeki insan hakları tartışmalarını yeniden uluslararası gündemin üst sıralarına taşıdı.
