Özellikle Hürmüz Boğazı’nın kapanma noktasına gelmesi, petrol ve doğal gaz arzında ciddi kesintilere yol açabilir. Reuters’ın analizine göre, savaşın etkileri yalnızca bölgesel kalmayacak; G7 ülkelerinden Türkiye’ye, Hindistan’dan Pakistan’a kadar birçok ülke ekonomik olarak sarsılacak.
Avrupa’nın sanayi devleri alarmda
Almanya, sanayi ağırlıklı ekonomisi nedeniyle artan enerji maliyetlerinden en fazla etkilenecek ülkeler arasında. 2022’den bu yana duraklayan imalat sektörü, yükselen enerji fiyatlarıyla yeniden baskı altında. Ancak yüksek bütçe açıkları, Berlin’in yeni destek paketleri açıklamasını sınırlıyor.
İtalya da enerji bağımlılığı nedeniyle risk altında. Petrol ve doğal gaz tüketiminde Avrupa’nın en hassas ülkelerinden biri olan İtalya, fiyat artışları karşısında kırılgan bir konumda.
Birleşik Krallık’ta elektrik üretimi büyük ölçüde gaz santrallerine bağlı. Gaz fiyatlarının petrol fiyatlarını geride bırakacak hızla yükselmesi, enflasyon tavan fiyat politikasıyla kısmen kontrol altına alınsa da borçlanma maliyetleri ve işsizlik riski ekonomiyi tehdit ediyor.
Japonya ise petrolünün yüzde 95’ini Orta Doğu’dan, bunun da yüzde 90’ını Hürmüz Boğazı’ndan alıyor. Zayıf yen ve yükselen gıda fiyatları, ülkeyi hammadde ithalatında büyük bir sıkıntıya sokuyor.
Körfez ekonomilerinde daralma beklentisi
Reuters’a göre, savaş Körfez bölgesini de doğrudan etkiliyor. Kuveyt, Katar ve Bahreyn’in hidrokarbon ihracatının aksaması, bölge ekonomilerinde yıl başında öngörülen büyüme hedeflerinin gerçekleşmesini zorlaştırıyor.
Gelişmekte olan ülkelerde kriz derinleşiyor
Hindistan’da ham petrolün yüzde 90’ının ithal edilmesi, gaz fiyatlarındaki artışla birlikte halkın temel gıda maddelerine erişimini etkiliyor. Rupi tarihinin en düşük seviyesine geriledi.
Türkiye, İran ile sınır komşusu olması nedeniyle mülteci akını ve jeopolitik belirsizlikle karşı karşıya. Merkez Bankası, enflasyonu dizginlemek için faiz indirimlerini durdurmak ve Türk lirasını korumak amacıyla 23 milyar dolarlık rezerv harcamak zorunda kaldı.
Kırılgan ekonomiler zor günler yaşıyor
Sri Lanka, enerji maliyetlerini kısmak için Çarşamba günlerini resmi tatil ilan etti, okulları kapattı ve yakıt satışını “Milli Yakıt Kartı” ile sınırladı.
Pakistan, akaryakıt fiyatlarını hızla yükseltti, okulları iki hafta tatil etti ve devlet dairelerinin yakıt ödeneklerini yarıya indirdi.
Mısır, savaş nedeniyle Süveyş Kanalı ve turizm gelirlerinde ciddi düşüş yaşadı. Mısır lirası yüzde 9 değer kaybederken, dış borç ödemeleri de giderek imkansız hale geliyor.
Uzmanlar, İran’daki çatışmaların kısa vadede enerji fiyatlarını yükseltip ekonomik büyümeyi yavaşlatacağını, uzun vadede ise küresel ekonomide daha geniş çaplı bir şok yaratabileceğini belirtiyor.