İngiltere, işgal altındaki Batı Şeria’da bulunan İsrail yerleşimlerine yönelik ticari yaptırım kararı aldı. Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Avam Kamarası’nda yaptığı açıklamada yerleşimlerde üretilen malların İngiltere’ye ithalatının yasaklanacağını duyurdu. Londra yönetimi, kararın İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetlerini genişletmesine ve bölgede iki devletli çözüm ihtimalini zayıflatmasına karşı alındığını belirtti.
Tüm İsrail ürünlerini kapsamıyor
İngiltere hükümeti, uygulamanın İsrail’den gelen tüm ürünlere yönelik genel bir boykot olmadığının altını çizdi. Çalışma ve Emeklilik Bakanı Pat McFadden, tedbirlerin özellikle Batı Şeria’daki yerleşimlerin genişlemesini hedeflediğini ve İsrail’in tamamına yönelik bir ticaret yasağı anlamına gelmediğini söyledi. Yerleşimlerden İngiltere’ye gönderilen ürünlerin önemli bölümünü tarım ürünleri ve şarabın oluşturduğu belirtilirken, bu malların İngiltere-İsrail toplam ticareti içindeki payının sınırlı olduğu ifade edildi. Yasağın uygulanmasında ise ürünlerin menşeinin belirlenmesi konusunda sorun yaşanabileceğine dikkat çekiliyor; çünkü bazı ürünlerde Batı Şeria’daki yerleşimler ile İsrail’de üretilen mallar arasında net bir ayrım bulunmuyor.
E1 projesi İngiltere’nin tepkisini artırdı
İngiltere’nin kararında, İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetlerini genişletmesi ve özellikle E1 bölgesindeki proje önemli rol oynadı. İngiliz hükümeti, söz konusu projenin Batı Şeria’yı fiilen bölerek kurulması hedeflenen Filistin devletinin toprak bütünlüğünü tehlikeye atabileceği görüşünde. İngiltere Parlamentosu’nda daha önce yapılan değerlendirmelerde de İsrail yerleşimlerinin uluslararası hukuka aykırı olduğu ve iki devletli çözümün uygulanabilirliğini zayıflattığı ifade edilmişti. İngiliz hükümeti, son dönemde yerleşimlerle bağlantılı kişi ve kuruluşlara yönelik başka yaptırımlar da uygulamıştı.
İsrail’den sert tepki
İngiltere’nin kararına İsrail yönetiminden tepki geldi. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, İngiltere’nin İsrail’e karşı adım atması halinde karşılık vereceklerini söylerken, Maliye Bakanı Bezalel Smotrich İngiltere büyükelçisinin sınır dışı edilmesi çağrısında bulundu. ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee de kararı eleştirerek İngiltere’nin yaptırımları nedeniyle karşı yaptırımlar veya ekonomik sonuçlar doğabileceği uyarısında bulundu.
İngiltere’den iki devletli çözüm vurgusu
İngiltere Başbakanı Andy Burnham, ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde Ortadoğu’daki gelişmeleri ele alırken iki devletli çözümün önemine vurgu yaptı. Londra yönetimi, yerleşimlerin genişlemesinin Filistin devletinin kurulmasına ilişkin ihtimali daha da zayıflattığını savunuyor. İngiltere’nin kararı, Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerine yönelik Avrupa ve diğer Batılı ülkelerden gelen baskının arttığı bir dönemde geldi. İspanya, İrlanda ve Hollanda da yerleşimlerden gelen ürünlere yönelik benzer ticari adımlar atmış veya bu yönde süreç başlatmış durumda.




