Son yıllarda özellikle büyükşehir çevresinde hızla yayılan hobi bahçeleri furyasına TBMM’den sert müdahale geldi. 4 Nisan’da Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik ve sunulan kanun teklifi, tarım arazilerinin parçalanmasını, kooperatifler üzerinden satışını ve üzerine kaçak yapı inşa edilmesini önlemeyi hedefliyor.
Yeni düzenlemenin çarpıcı maddeleri
- Metrekare başına ceza 10 TL’den 2.500 TL’ye çıkarıldı.
- 500 metrelik kaçak yapıya 1,25 milyon TL ceza uygulanacak.
- Kaçak yapıya su ve elektrik sağlayan kurumlara aylık 100 bin TL ceza kesilecek.
- Kooperatifler, tarım faaliyeti dışında arazi alamayacak.
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, düzenlemenin mevcut kaçak yapılaşmayı meşrulaştırmadığını ve özellikle kooperatifler üzerinden yapılan sistematik arazi yağmasına karşı önleyici hükümler getirdiğini belirtti.
Ara Başlık: Sorun nasıl büyüdü?
Türkiye’de son 5 yılda tarım arazileri küçük parsellere bölündü, kooperatif adı altında satışlar yapıldı ve alıcılara tarım yapma vaadi sunuldu. Ancak fiiliyatta prefabrik, tiny house ve sabit yapılar inşa edilerek elektrik, su ve altyapı bağlandı ve fiilen yerleşim oluşturuldu. Bu durum, hukuken kaçak olmasına rağmen gri bir alan yarattı.
Ara Başlık: Yıkım ve cezalar sertleşiyor
Yeni düzenleme ile izin alınmazsa hobi bahçelerinde faaliyet durdurulacak, iki ay içinde yıkım yapılmazsa zorla yıkım ve üç kat ceza uygulanacak. Mevcut hobi bahçeleri de af kapsamına girmediği için risk altında. Kaçak yapılara hizmet veren belediyelere ve kurumlara ağır cezalar öngörülüyor.
Hedeflenen etki ve devletin stratejisi
Düzenleme üç temel ilkeye dayanıyor:
-
Önleme: Kooperatif modeli kapatılıyor.
-
Caydırıcılık: Para cezaları artırılıyor.
- Meşrulaştırmayı kesme: Altyapı hizmetleri yasağı geliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre, verimli tarım arazileri hızla azalıyor, parçalanma üretimi düşürüyor ve gıda güvenliği riske giriyor. Özellikle Ankara, İstanbul ve İzmir çevresi hobi bahçesi baskısı altında. Yeni düzenleme ile hobi bahçesi adı altında kaçak yapılaşma yüksek riskli hale geliyor, kooperatif üzerinden satış modeli fiilen sona eriyor ve mevcut yapılar üzerindeki baskı artıyor.
Kaçak yapı türleri
- Tiny House
- Prefabrik Ev
- Konteyner
- Sabit Bağ Evi (Tarım dışıysa)
Süreçte, kaçak yapı tespit edilecek, faaliyet durdurulacak, izin alınmazsa iki ay içinde yıkım yapılacak ve cezalar uygulanacak. Tarımsal kooperatifler ise yalnızca Bakanlık izniyle arazi satın alabilecek.
