Tüketicilerin korunması ve gıdalar hakkında doğru bilgilendirilmesinin sağlanması amacıyla, “Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği” kapsamında son iki yılda önemli düzenlemeler hayata geçirildi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürürlüğe alınan yeni kurallar ile gıda etiketlerinde şeffaflığın artırılması ve tüketicinin yanıltılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Etiketlerde okunabilirlik ve şeffaflık artırıldı
Yeni düzenlemeler kapsamında gıda etiketlerinin daha kolay okunabilir hale getirilmesi için çeşitli kriterler belirlendi. Gıda işletmecilerinin piyasaya sunacağı ürünlerde etiketleme kuralları yeniden düzenlenirken, ürün adı ve net miktarın tüketicinin rahatlıkla görebileceği şekilde yazılması zorunlu hale getirildi.
Alkol, şeker veya tatlandırıcı içeren ürünlerde ise bu bilgilerin diğer içeriklerden ayrı ve belirgin biçimde belirtilmesi şartı getirildi.
189 yeni gıda bileşeni mevzuata dahil edildi
Avrupa Birliği’nin listesinde yer alan ve Türkiye’de kullanımına uygun görülen yeni gıdalar da mevzuat kapsamına alındı. Bu kapsamda AB listesindeki 189 yeni gıda bileşeni düzenlemeye dahil edilirken, GDO’lu mikroorganizma kullanılarak üretilen, domuz kaynaklı olan veya böcek içeren 32 gıda türü kapsam dışında bırakıldı.
Yanıltıcı ifade ve görsellere yasak
Yeni dönemde tüketiciyi yanıltabilecek ifade ve görsellerin kullanımına da ciddi sınırlamalar getirildi. Aroma verici kullanılarak üretilen ürünlerin etiketlerinde gerçek gıda görsellerinin kullanılması yasaklanırken, ürünün “aromalı” olduğunun açık şekilde belirtilmesi zorunlu tutuldu.
Birbiriyle karıştırılabilecek ürünlerde, sahip olunmayan özelliklere vurgu yapan “… tadında”, “… lezzeti” ve “… keyfi” gibi ifadelerin kullanımına izin verilmeyecek. Ayrıca zeytinyağı dışındaki bitkisel yağlarda zeytin veya zeytin ağacı görsellerinin kullanılmasının yanı sıra “zeytinyağı tadında/lezzetinde” ifadeleri de yasaklandı.
“Köy ürünü” algısı oluşturabilecek marka ve ifadelerin kullanımına sınırlama getirilirken, kanatlı hayvan ürünlerinde yetiştirme yöntemine uygun olmayan görsellerin kullanımının da önüne geçilecek.
Restoran menülerinde içerik dönemi
Toplu tüketim yerleri ve restoranlarda da yeni uygulamalar devreye alındı. Servis edilen veya paketlenerek sunulan ürünlerde, tüketicinin tercihlerini etkileyebilecek bileşenlerin açık şekilde belirtilmesi zorunlu hale geldi.
Bu kapsamda yer fıstığıyla hazırlanan baklavalarda yalnızca “fıstıklı” ifadesinin kullanılması yeterli olmayacak, ürünün “yer fıstıklı” olduğunun açıkça belirtilmesi gerekecek. Ayrıca menülerde ürün içeriklerinin yanı sıra enerji değerlerine ilişkin bilgilerin de tüketiciye sunulması şartı uygulanacak.
İthal ve yerli ürün algısına düzenleme
Yurt içinde üretilen ürünlerde ithal algısı oluşturabilecek, ithal ürünlerde ise yerli izlenimi verebilecek marka ve görsellerin kullanımına da kısıtlama getirildi.
Öte yandan gıdaların silah, kafatası, beyin, dudak ve göz gibi şekillerde piyasaya sunulmasının önüne geçilirken, bitki çaylarında hazırlama yönteminin etiket üzerinde belirtilmesi zorunlu hale getirildi.
