Ev sahibi ile kiracı arasındaki kira uyuşmazlıklarında tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı kadar, kişinin icra takibinden ne zaman haberdar olduğunun da hukuki süreçte belirleyici olabileceği ortaya çıktı. İstanbul Nişantaşı'ndaki bir taşınmaza ilişkin kira uyuşmazlığında Bölge Adliye Mahkemesi'nin verdiği karar, tahliye davaları açısından dikkat çekici bir emsal oluşturdu.
Ödenmeyen kiralar için icra takibi başlatıldı
Avukat Gizem Gonce'nin aktardığına göre, müvekkiline ait taşınmazın kira bedellerinin ödenmemesi üzerine kiracı hakkında hem kira alacağının tahsili hem de tahliye talebiyle icra takibi başlatıldı. Takip kapsamında gönderilen ödeme emrine itiraz eden kiracı, tebligatın usulsüz yapıldığını öne sürdü.
Kiracı usulsüz tebligat iddiasında bulundu
Kiracı, ödeme emrinin yaşamadığı bir adrese gönderildiğini, kira sözleşmesinde yer alan bilinen adreslerine tebligat yapılmadan doğrudan MERNİS adresine tebligat çıkarıldığını savundu. Dosyada ilk ödeme emrinin İzmir'deki bir adrese gönderildiği ancak "muhatap taşınmış" gerekçesiyle iade edildiği belirtildi. Bunun ardından Tebligat Kanunu'nun 21/2'nci maddesi kapsamında kiracının MERNİS adresine yeni bir tebligat yapıldı. İlk derece mahkemesi, kiracının itirazını haklı bularak tebligatın usulsüz olduğuna ve icra takibine ilişkin işlemlerin iptaline karar verdi.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı değiştirdi
Ev sahibi tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi ise farklı bir sonuca ulaştı.
Mahkeme, ilk tebligatın iade edilmesinin ardından MERNİS adresine Tebligat Kanunu'nun 21/2'nci maddesi kapsamında yapılan tebligatta hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirmesini yaptı.
UYAP'ta dosyayı görüntülemesi belirleyici oldu
Kararın en dikkat çeken kısmını ise UYAP Vatandaş Portal kayıtları oluşturdu. Mahkeme, kiracının icra dosyasındaki tebligatları, takip talebini ve dosyadaki diğer belgeleri UYAP Vatandaş Portal üzerinden daha önce görüntülediğini tespit etti. Bu nedenle kiracının icra takibinden, iddia ettiği tarihten daha önce haberdar olduğu kabul edildi ve yasal başvuru süresinin bu tarihten itibaren başladığına hükmedildi. Kararda, UYAP Vatandaş Portal'a yalnızca e-Devlet şifresi, elektronik imza veya benzeri güvenli doğrulama yöntemleriyle giriş yapılabildiği hatırlatılarak, sistem üzerinden dosyanın incelenmesinin kişinin takipten haberdar olduğuna ilişkin önemli bir delil niteliği taşıdığı vurgulandı.
7 günlük süreyi kaçırdığı değerlendirildi
İcra ve İflas Kanunu'nun 16'ncı maddesine göre usulsüz tebligata ilişkin şikâyetin, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içerisinde yapılması gerekiyor. Mahkeme, kiracının UYAP üzerinden dosyayı görüntülediği tarihten sonra yasal süre içerisinde başvuru yapmadığını belirleyerek itirazın süre yönünden reddedilmesi gerektiğine karar verdi. Böylece ilk derece mahkemesinin icra takibini iptal eden kararı kaldırıldı.
Uzmandan kritik uyarı
Kararı değerlendiren Avukat Gizem Gonce, vatandaşların yalnızca fiziki tebligatı beklememesi gerektiğini söyledi. Gonce, "Bir kişi ödeme emrini eline almamış olsa bile UYAP Vatandaş Portal üzerinden dosyayı görüntülemişse, mahkeme bunu takipten haberdar olunduğuna ilişkin delil olarak değerlendirebilir. Bu nedenle UYAP üzerinden görülen dosyalara ilişkin yasal süreler dikkatle takip edilmelidir." ifadelerini kullandı. Ayrıca usulsüz tebligat iddiasında bulunan kişilerin, takipten haberdar oldukları tarihten itibaren 7 günlük süreyi kaçırmaları halinde itirazlarının süre aşımı nedeniyle reddedilebileceğine dikkat çekti.
Ev sahibi ve kiracılar için önemli mesaj
Uzmanlar, kira sözleşmelerinde yer alan adres bilgilerinin güncel tutulmasının büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor. Adres değişikliklerinin ilgili kurumlara bildirilmesi, MERNİS kayıtlarının güncellenmesi ve tarafların birbirlerini yazılı olarak bilgilendirmesi gerektiği belirtiliyor. Hukukçular, icra takibi başlatılan kişilerin e-Devlet ve UYAP Vatandaş Portal hesaplarını düzenli olarak kontrol etmelerinin önemine işaret ediyor. UYAP üzerinden görüntülenen bir dosyanın, bazı durumlarda kişinin takipten haberdar olduğu yönünde değerlendirilebileceği ve bu tarihten itibaren itiraz sürelerinin işlemeye başlayabileceği vurgulanıyor.
