Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, emeklilik planlamasında en sık yapılan hatalara dikkat çekerek, özellikle 1 Ekim 2008 öncesi sigortalılar için “son 2520 gün kuralı”nın belirleyici olduğunu söyledi. Erdursun, farkında olmadan yapılan statü değişikliklerinin emeklilik türünü ve maaş miktarını ciddi şekilde etkileyebileceğini vurguladı.
Son 2520 gün kuralı nedir?
1 Ekim 2008 tarihinden önce sigortalı olan kişiler için emeklilikte, son 2520 günlük fiili prim ödeme süresi esas alınıyor. Bu süre içinde hangi sigortalılık statüsünde (4/A SSK, 4/B Bağ-Kur, 4/C Emekli Sandığı) daha fazla prim ödenmişse, kişi o statü üzerinden emekli ediliyor.
Emeklilik statüsünü belirleyen kritik eşik
Son 2520 gün içinde yapılan prim ödemeleri, emeklilik statüsünü doğrudan değiştiriyor. Buna göre:
- SSK (4/A)
- Bağ-Kur (4/B)
- Emekli Sandığı (4/C)
hangi statü ağırlıklıysa emeklilik o sistem üzerinden hesaplanıyor. Bu nedenle şirket ortağı olmak, iş yeri açmak ya da statü değiştirmek emeklilik sonucunu tamamen farklı bir noktaya taşıyabiliyor.
EYT’liler de etkileniyor
Erdursun, son 2520 gün kuralının yalnızca EYT kapsamı dışındakileri değil, EYT düzenlemesinden yararlananları da etkilediğini belirtti. Yaş şartının kaldırılmış olmasının bu kuralı değiştirmediğini ifade eden uzman, prim dağılımının emeklilik statüsünü belirlemeye devam ettiğini söyledi.
Statü değişikliği emeklilikte risk oluşturabilir
Emeklilik şartlarını tamamladıktan sonra yapılan sigortalılık değişikliklerinin risk yarattığına dikkat çekildi. Örneğin Emekli Sandığı kapsamında gerekli gün sayısını dolduran bir kişinin daha sonra Bağ-Kur veya SSK kapsamında uzun süre prim ödemesi, emeklilik statüsünü değiştirebiliyor.
Benzer şekilde SSK’dan emeklilik hakkını kazanan kişilerin, şirket ortaklığı veya kendi işini kurmaları halinde Bağ-Kur’a geçmeleri de emeklilik türünü etkileyebiliyor.
Uzmanlara göre, yanlış planlama nedeniyle emeklilik statüsünün değişmesi, aylık bağlama oranlarını da etkileyerek daha düşük emekli maaşına yol açabiliyor. Özellikle 1 Ekim 2008 öncesi sigortalılar için bu hesaplamanın kritik önemde olduğu belirtiliyor.
'Sadece prim gününe bakmayın' uyarısı
Özgür Erdursun, emeklilik planlamasında yalnızca prim gün sayısının değil, hangi statüden emeklilik hakkı kazanıldığının da mutlaka kontrol edilmesi gerektiğini vurguladı. Doğru planlamanın emekli aylığında önemli farklar yaratabileceğini ifade etti.