Ege Üniversitesi kampüsünde yaşayan köpeklerin bir bölümünün toplanarak Bornova Belediyesi’nin Can Dostları Yerleşkesi’ne götürülmesiyle başlayan tartışma sürüyor. Üniversite yönetimi, kampüs içinde bazı öğrenci ve personelin sahipsiz köpeklerin saldırısına uğradığı yönündeki şikayetler üzerine ilgili kurumlarla görüşmeler yapıldığını ve bakım alanının mevzuata aykırı koşullarda faaliyet gösterdiğinin tespit edildiğini açıklarken, Ege Üniversitesi Hayvan Hakları Topluluğu ise köpeklerin kampüsün diğer bölümlerine erişemeyecekleri kapalı bir alanda tutulduğunu, sağlık ve beslenme ihtiyaçlarının gönüllüler tarafından düzenli olarak takip edildiğini belirtiyor. Tarafların açıklamaları, uygulamanın gerekçeleri, köpeklerin bakım koşulları ve hayvanların bundan sonraki süreçte nerede kalacağına ilişkin farklı değerlendirmeleri ortaya koyuyor.
Rektörlük güvenlik ve mevzuat gerekçelerini öne çıkardı
Ege Üniversitesi Rektörlüğü, 18 Ekim’de yaptığı yazılı açıklamada, bazı öğrencilerin, akademisyenlerin ve idari personelin özellikle sabah erken ve akşam geç saatlerde sahipsiz köpeklerin saldırısına uğradığı yönünde şikayetler bulunduğunu bildirdi. Şikayetlerin artması üzerine Bornova Kaymakamlığı, Bornova Belediyesi, Bornova İlçe Emniyet Müdürlüğü, Bornova İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Kredi ve Yurtlar Kurumu temsilcilerinin katılımıyla bir toplantı gerçekleştirildiği belirtildi.
Üniversite yönetimi, kampüs içindeki köpek bakım alanının bir kiracı kuruluş tarafından geçici olarak oluşturulduğunu aktararak, söz konusu alanın izinsiz ve ruhsatsız biçimde faaliyet gösterdiğini, veteriner kontrolü ve yetkin personel görevlendirmesi bakımından eksiklikler bulunduğunu savundu. Açıklamada, alanın hayvan sağlığı açısından uygun olmayan koşullara sahip olduğu yönündeki değerlendirmelere de yer verildi. Rektörlük, uygulamanın hiçbir canlıya zarar verme amacı taşımadığını vurgularken, insan güvenliğinin üniversitenin öncelikli sorumluluklarından biri olduğunu ve çözümün bu çerçevede ele alındığını bildirdi.
Hayvan Hakları Topluluğu bakım koşullarına itiraz ediyor
Ege Üniversitesi Hayvan Hakları Topluluğu üyeleri ise rektörlüğün bakım alanının koşullarına ve köpeklerin sağlık durumuna ilişkin değerlendirmelerine katılmıyor. Topluluk temsilcileri, BBC Türkçe’ye yaptıkları açıklamalarda köpeklerin kampüsün kalanına erişemeyecekleri kapalı bir alanda yaşadığını, aşı ve kısırlaştırma işlemlerinin yanı sıra beslenme, ilaç ve diğer sağlık ihtiyaçlarının da düzenli biçimde takip edildiğini ifade etti. Topluluğun sosyal medya hesaplarında paylaşılan açıklamalarda da köpeklerin bakımsız, sahipsiz veya saldırgan olmadığı savunularak, bakım alanının geçmişine ilişkin bilgi verildi. Paylaşımda, söz konusu yerin 4 Ekim 2022’de dönemin rektörü Necdet Budak tarafından topluluğa eğitim alanı olarak tahsis edildiği belirtildi. Topluluğun açıklamasına göre, üniversitedeki alandan alınan köpeklerin bir bölümü geçici olarak pansiyonlara, köpek otellerine, veteriner kliniklerine ve gönüllülerin yanına yerleştirildi. Gönüllüler, toplanan hayvanların geri alınması amacıyla 19 Ekim’de Bornova Belediyesi’nin Can Dostları Yerleşkesi’ne gitti.
Köpeklerin bir bölümü sahiplerine teslim edilecek
Bornova Belediye Başkanı Ömer Eşki, 17 Ekim’de yaptığı açıklamada köpeklerin Ege Üniversitesi Rektörlüğü’nün talebi ve Bornova Kaymakamlığı’nın idari talimatı doğrultusunda belediyeye ait yerleşkeye alındığını bildirdi. Eşki, kararın Bornova Belediyesi tarafından alınmadığını vurgulayarak belediyenin bu süreçte hayvanlara güvenli bir alan sağlama sorumluluğunu üstlendiğini ifade etti. Belediye başkanı ayrıca yerleşkeye getirilen köpeklerin sağlık durumlarının iyi olduğunu açıkladı. Bornova Belediyesi tarafından daha önce yapılan duyuruda, sahiplenilmiş olan köpeklerin 19 Ekim’den itibaren sahiplerine teslim edileceği belirtilmişti. Ege Üniversitesi Rektörlüğü de toplanan köpeklerden 31’inin sahipli olduğunu açıklamıştı. Bununla birlikte, hayvan hakları topluluğunun verdiği bilgilere göre üniversitedeki bakım alanında yaşayan 170 köpekten 86’sının geri alınması için girişimde bulunulurken, 90’dan fazla köpek de farklı geçici bakım alanlarına yerleştirildi.
İzmir Barosu’ndan müdahaleye ilişkin açıklama
Süreçte yaşananlara İzmir Barosu da tepki gösterdi. Baro, 17 Ekim’de yaptığı yazılı açıklamada, köpeklerin toplatılması sırasında alanda bulunan öğrencilerin, akademisyenlerin ve iki avukatın kolluk kuvvetlerinin şiddetine maruz kaldığını ileri sürdü. Baro, üniversite yönetiminin köpeklerin toplanmasına yönelik kararını eleştirerek sorumlular hakkında hukuki süreç başlatılacağını duyurdu. Ege Üniversitesi Hayvan Hakları Topluluğu da köpeklerin gece saatlerinde alandan götürülmesi sırasında bazı kişilerin darbedildiğini iddia etti. Söz konusu açıklamalar tarafların iddialarını yansıtırken, olaylara ilişkin hukuki sürecin nasıl ilerleyeceği ise takip ediliyor.
Tartışmanın odağında Hayvanları Koruma Kanunu da var
Ege Üniversitesi’nde yaşananlar, sahipsiz hayvanlara yönelik uygulamaları düzenleyen Hayvanları Koruma Kanunu’nda 2024 yılında yapılan değişiklikleri de yeniden gündeme taşıdı. 2 Ağustos 2024’te yürürlüğe giren düzenleme, sahipsiz hayvanların yerel yönetimler tarafından toplanmasını öngörürken, belirli koşulları taşıyan hayvanlara ilişkin ötanazi hükümlerini de içeriyor. Bazı hayvan hakları savunucuları tarafından “katliam yasası” olarak nitelendirilen düzenlemeye yönelik eleştiriler, hayvanların yaşam hakkı ve bakım koşulları üzerinden sürüyor. Hükümet ise sahipsiz hayvanların toplanmasını kamu güvenliği ve insan sağlığının korunması açısından gerekli görüyor.
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, ekim ayının başında yaptığı açıklamada ülke genelindeki sahipsiz hayvanların yüzde 99,7’sinin toplandığını ve çalışmaların devam ettiğini bildirmişti. Öte yandan farklı illerde hayvanların toplu şekilde öldürüldüğüne ilişkin iddialar ve görüntüler de kamuoyunda tartışma yaratırken, ilgili kurumlar çeşitli olaylara ilişkin usulsüzlük ve toplu öldürme iddialarını reddediyor. Ege Üniversitesi’ndeki süreçte ise tartışma, bir yandan kampüs güvenliği ve bakım alanının mevzuata uygunluğu, diğer yandan köpeklerin mevcut koşulları ve yaşam alanlarına geri dönüp dönemeyecekleri başlıklarında devam ediyor.
