Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), dünya genelinde 5-19 yaş arasındaki yaklaşık 170 milyon çocuk ve ergenin obeziteyle yaşadığını açıkladı. Örgüt, bu yaş grubunda obezite yaygınlığının 1990'dan bu yana 4 katına çıkarak yüzde 8'e yükseldiğini duyurdu. DSÖ ayrıca çocuk ve ergenlerde obezite artışını ele alan ilk kılavuzunu yayımladı.
170 milyon çocuk ve ergen obeziteyle yaşıyor
DSÖ'nün raporuna göre 2024 yılında 5-9 yaş arasındaki yaklaşık 70 milyon çocuk ile 10-19 yaş arasındaki 100 milyon ergen obeziteyle yaşıyor. Böylece dünya genelinde 5-19 yaş grubunda obeziteyle yaşayan çocuk ve ergenlerin toplam sayısı 170 milyona ulaşıyor.
Bu yaş grubunda obezite yaygınlığının 1990'dan bu yana dört katına çıktığı belirtilirken, oranın yüzde 2'den yüzde 8'e yükseldiği kaydedildi. DSÖ, yayımladığı ilk kılavuzla sağlık sistemleri ve sağlık çalışanlarının çocuk ve ergenlerde obeziteye zamanında, kanıta dayalı ve insan odaklı müdahalede bulunmasını hedefliyor.
Obezite kronik bir hastalık olarak değerlendiriliyor
Raporda obezitenin, etkili sağlık hizmetleriyle yönetilebilen kronik ve tekrarlayıcı bir hastalık olduğu vurgulandı. Obezitenin sonuçlarının yaşamın erken dönemlerinde ortaya çıkabildiğine dikkat çekilirken, tip 2 diyabet ve kalp-damar hastalıkları başta olmak üzere bulaşıcı olmayan hastalıkların riskini artırabileceği belirtildi.
DSÖ, çocukluk ve ergenlik döneminde obezitenin önlenmesi ve yönetilmesinin fiziksel ve ruhsal sağlığın korunması, sağlıklı büyümenin desteklenmesi, eğitim ve sosyal refahın geliştirilmesi açısından önemli olduğunu bildirdi.
Ruh sağlığı da tedavinin parçası olmalı
DSÖ raporunda, obeziteyle yaşayan çocuk ve ergenlerin ayrımcılık, dışlanma ve zorbalıkla karşılaşabildiğine de dikkat çekildi. Bu durumun çocukların duygusal refahını olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.
Kaygı, depresyon, düşük öz saygı ve duygusal düzensizliğin sağlıksız beslenme davranışlarına, fiziksel hareketsizliğe ve sosyal geri çekilmeye katkıda bulunabileceği belirtildi. DSÖ, sağlık çalışanlarına obezite ile ruh sağlığı sorunlarını erken dönemde ve birlikte ele alma çağrısında bulundu.
İlk basamakta beslenme ve hareket önerisi
DSÖ, obezitesi bulunan çocuk ve ergenler için yapılandırılmış beslenme, fiziksel aktivite ve davranış değişikliği müdahalelerini güçlü şekilde önerdi. Bu uygulamaların bireysel olarak ya da çok yönlü programların parçası olarak yürütülmesi gerektiği belirtildi. Dijital sağlık müdahalelerinin ise ebeveyn veya bakım veren gözetiminde belirli koşullarda kullanılabileceği ifade edildi.
Örgüt, 0-9 yaş arasındaki çocuklarda ilaç tedavisi, bariatrik cerrahi veya kilo verme cihazlarının kullanımını önermiyor. 10-19 yaş arasındaki ergenlerde ise onaylanmış ilaçların, gözetim altında yürütülen çok yönlü yaşam tarzı programlarından yeterli sonuç alınamaması halinde değerlendirilmesi öneriliyor. Şiddetli obezitesi bulunan ergenlerde bariatrik cerrahinin de sıkı koşullar altında ele alınabileceği kaydedildi.
DSÖ Beslenme ve Gıda Güvenliği Departmanı Direktörü Dr. Luz Maria De Regil, çocuklar ve ergenlerde obezite bakımının temelinin ilaç veya cerrahi olmadığını belirterek sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite ve sürdürülebilir davranış değişikliğini mümkün kılan kapsamlı desteğin önemine dikkat çekti.
