CIA’in yeni analizleri, İran’ın füze gücüne dair Washington’un resmi açıklamalarıyla ciddi biçimde çelişen veriler ortaya koydu. Rapora göre Tahran, füze stokunun büyük bölümünü korurken mobil kapasitesini de büyük ölçüde ayakta tutuyor. Washington’dan gelen resmî açıklamalar ile istihbarat raporlarının ortaya koyduğu tablo arasındaki derin çelişki, İran’ın askeri gücüne dair tartışmaları yeniden gündemin merkezine taşıdı. Özellikle İran’ın füze kapasitesinin “büyük ölçüde zayıflatıldığı” yönündeki değerlendirmeler, sahadan gelen verilerle örtüşmeyince soru işaretleri arttı. CIA tarafından hazırlanan yeni analiz ise bu tabloyu daha da karmaşık hale getirdi. Raporda yer alan bulgular, İran’ın askeri kapasitesinin kamuoyuna yansıtılandan çok daha yüksek bir seviyede korunmuş olabileceğine işaret etti.
Washington’un açıklamaları ile sahadaki tablo arasındaki fark
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın füze kapasitesine yönelik değerlendirmesinde, stokların büyük bölümünün imha edildiğini ve yalnızca küçük bir kısmının kaldığını ifade etti. Trump, İran’ın füze gücünün “eski seviyesine kıyasla çok sınırlı hale geldiğini” söyledi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da İran’ın füze fırlatma kapasitesinin ciddi şekilde zayıflatıldığını belirterek, İran’ın yıllardır binlerce füze ve insansız hava aracıyla oluşturduğu savunma hattının hedef alındığını ifade etti. Rubio, bu yapının İran’ın konvansiyonel caydırıcılık planının temelini oluşturduğunu ve büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini söyledi.
CIA raporları yeni tabloyu ortaya koydu
Washington Post’un CIA değerlendirmesine dayandırdığı habere göre İran, savaş öncesi füze stokunun yaklaşık yüzde 70’ini hâlâ elinde bulunduruyor. Raporda ayrıca İran’ın yer altı füze depolarının önemli bölümünün yeniden faaliyete geçirildiği ve hasar gören bazı sistemlerin onarıldığı bilgisi yer aldı. CIA analizine göre İran, füze üretimini de sürdürdü ve kapasitesini tamamen kaybetmedi. Raporda, İran’ın mobil füze rampalarının yaklaşık yüzde 75’inin de aktif durumda olduğu ifade edildi. Bu sistemlerin yer değiştirebilme özelliği sayesinde hava saldırılarına karşı daha dayanıklı olduğu belirtildi. Bu durum, İran’ın olası yeni bir çatışmada füze kapasitesini kısa sürede yeniden devreye sokabilecek bir yapıyı koruduğunu ortaya koydu.
Askeri kapasitenin tamamen zayıflamadığı tespiti
CIA değerlendirmelerinde, İran’ın askeri altyapısının hedef alınmasına rağmen tamamen çökertilmediği, aksine önemli ölçüde ayakta kaldığı belirtildi. Raporda, özellikle mobil sistemlerin korunmuş olması nedeniyle İran’ın füze caydırıcılığını sürdürebildiği ifade edildi. Ayrıca İran’ın envanterindeki füze sistemlerinin farklı kabiliyet seviyelerine sahip olduğu, bu nedenle tüm kapasitenin tek bir standart üzerinden değerlendirilmesinin doğru olmayacağı vurgulandı.
İran’ın ekonomik dayanıklılığına ilişkin değerlendirme
CIA analizinde yalnızca askeri kapasite değil, İran ekonomisinin dayanıklılığı da ele alındı. Rapora göre İran, uygulanan ekonomik baskı ve abluka koşullarına karşı kısa vadede tamamen çökme riski taşımıyor. Analizde İran’ın mevcut koşullarda birkaç ay boyunca ekonomik baskıya dayanabilecek bir yapıya sahip olduğu ifade edildi. Limanlar üzerinden yürütülen ticaretin azalmasına rağmen alternatif kanalların devreye sokulduğu ve ekonomik akışın tamamen durmadığı belirtildi. ABD Hazine Bakanlığı ise İran’ın petrol ihracatındaki düşüş nedeniyle günlük ciddi gelir kaybı yaşadığını ve bu durumun ekonomik baskıyı artırdığını açıkladı.
Ekonomik kayıplar ve petrol ihracatı
ABD Hazine Bakanlığı tarafından yapılan değerlendirmede İran’ın petrol ihracatındaki aksama nedeniyle günlük yüz milyonlarca dolarlık gelir kaybı yaşadığı ifade edildi. Hark Adası üzerinden yapılan sevkiyatlarda kapasite sorunu oluştuğu ve depolama alanlarının dolmaya yaklaştığı belirtildi. Buna karşılık İran’ın petrolü farklı yöntemlerle piyasaya sürmeye çalıştığı, tankerlerde depolama ve kaçak ticaret gibi yöntemlerin devreye alındığı kaydedildi.
Tartışmanın odağında istihbarat farkı
CIA raporunun ortaya koyduğu veriler, Washington yönetiminin kamuoyuna yaptığı açıklamalarla örtüşmedi. Özellikle füze stokları ve mobil sistemlerin durumu konusunda iki değerlendirme arasında belirgin bir fark oluştu. Ortaya çıkan tablo, İran’ın askeri kapasitesinin tamamen zayıflatılmadığını, aksine önemli bir bölümünün korunarak sürdürüldüğünü gösterdi. Bu durum, savaşın seyrine ilişkin değerlendirmelerin yeniden tartışılmasına neden oldu.
