İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 31'inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya'da düzenlenen oturumda aşırı sıcakların kentlerde yarattığı sağlık risklerine dikkat çekti. İrlanda-AB Pavyonu'nda gerçekleştirilen toplantıda konuşan Tugay, Avrupa ülkelerine kentlerin erken uyarı sistemlerine ve finansman kaynaklarına doğrudan erişebilmesi, Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı'nın AB dışındaki kentleri de kapsaması yönünde üç çağrıda bulundu.
“Daha Sıcak Bir Dünyada Avrupa'yı Sağlıklı Tutmak: Sıcaklık Riskinden Sağlık Sistemlerinin Dayanıklılığına” başlıklı oturumda Tugay'ın yanı sıra Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi Program Yöneticisi Oliver Schmoll, Wellcome İklim ve Sağlık Politikaları Başkanı Arthy Hartwell ve Dünya Ekonomik Forumu Dirençli Sağlık Hizmetleri Direktörü Judith Moore da yer aldı.
"Kentlerin koruyucu tabakası inceliyor"
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Başkanı Cemil Tugay, kentlerin aşırı sıcaklara karşı doğal bir koruma sistemine ihtiyaç duyduğunu belirterek ağaçların, gölgeliklerin, su kaynaklarının ve yeşil alanların önemini vurguladı.
Daha önce cerrah olarak görev yaptığını hatırlatan Tugay, “Belediye başkanı olmadan önce cerrahtım. Tıpta çok erken öğrendiğimiz bir şey vardır: Deri, vücudumuzun en büyük organıdır ve sıcağa karşı ilk savunma hattımızdır. Deri işlevini yerine getiremediğinde bütün vücut risk altına girer. Kentlerin de bir derisi vardır. Ağaçlar, gölgelikler, su kaynakları ve yeşil alanlar. Ne yazık ki kentlerimizin pek çoğunda bu koruyucu tabaka giderek inceliyor” dedi.
Aşırı sıcaklar kırılgan grupları tehdit ediyor
Sıcak hava dalgalarının yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve toplumsal bir sorun olduğunu belirten Tugay, özellikle kalp ve göğüs hastaları, yalnız yaşayan yaşlılar, açık alanda çalışan işçiler, hamile kadınlar ve çocukların yüksek risk altında bulunduğunu söyledi.
Sıcaklara karşı mücadelenin mahallelerden başlaması gerektiğini vurgulayan Tugay, “Bu insanlar ilk olarak Avrupa Birliği kurumlarıyla ya da ulusal hükümetlerle karşılaşmıyor. Önce kentleriyle karşılaşıyorlar: Otobüs şoförüyle, ev ziyaretine gelen görevliyle, mahalledeki sağlık çalışanıyla… İşte bu nedenle sıcaklara hazırlık, sokaktan ve mahalleden başlayarak oluşturulmalıdır” diye konuştu.
Açık alanda çalışanların korunması için çalışma saatlerinin yeniden düzenlenmesi gerektiğini ifade eden Tugay, otobüs durakları, yoğun yaya güzergâhları ve insanların sıklıkla kullandığı sokaklara gölgelik ve su kaynakları yerleştirilmesi çağrısı yaptı.
Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı için üç talep
İzmir'de yürütülen İzmir95 Erken Çocukluk Programı ve İzmir Planlama Ajansı çalışmalarına da değinen Tugay, mevcut hizmet ağlarının sıcaklık riskine karşı mücadelede kullanılabileceğini belirtti.
İzmir95 kapsamında gebeliğin yedinci ayından bebeğin bir yaşına gelmesine kadar ailelerin evlerinde ziyaret edildiğini hatırlatan Tugay, bu ziyaretlerin risk altındaki kişilerin belirlenmesi açısından önemli bir fırsat sunduğunu söyledi.
İzmir Planlama Ajansı tarafından sıcaklık, gölgelik alanlar, yeşil örtü ve nüfus verilerinin birlikte haritalandırıldığını aktaran Tugay, böylece desteğe öncelikli ihtiyaç duyan mahallelerin belirlenebildiğini ifade etti.
Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı'nın geliştirilmesine katkı sunmak amacıyla üç temel talep ileten Tugay, bunları şöyle sıraladı:
“Birincisi, kentlere kaynaklara ve erken uyarı verilerine doğrudan erişim imkânı sağlanması gerekiyor. İkincisi, sıcaklar sınır tanımadığı için planın Avrupa Birliği dışındaki kentlere de açık hâle getirilmesi önemli. Üçüncüsü şu: İyi fikirlerin kamu ve özel sektör yatırımcılarının finanse edebileceği projelere dönüştürülmesine yardımcı olmalısınız.”
"Önlemler bu yaz hayata geçirilebilir"
Sıcaklıkla mücadelede erken uyarı sistemlerinin yalnızca vatandaşları bilgilendirmekle sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Tugay, uyarıların ardından somut önlemlerin devreye alınmasını istedi.
Tugay, “Sıcaklık uyarısı verildiğinde serinleme alanları otomatik olarak açılmalı, çalışma saatleri uzatılmalı ve risk altındaki kişiler telefonla aranmalı” dedi.
Uygulamada kurumlar arası koordinasyon eksikliği, yerel yönetimlerin risk altındaki kişilerin verilerine erişememesi ve finansmanın kısa vadeli kalmasının önemli sorunlar oluşturduğunu dile getiren Tugay, meteoroloji, sağlık sistemi ve belediyeler arasında güçlü bir iş birliği kurulması gerektiğini vurguladı.
İzmir'de sıcaklardan en çok etkilenen mahalleler öncelikli olacak
Sıcak hava dalgalarının ekonomik ve toplumsal maliyetlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Tugay, İzmir'de özellikle yalnız yaşayan yaşlıların ve yoksulluk koşullarında yaşamını sürdüren vatandaşların belirlenmesine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü anlattı.
Vatandaşların ev koşulları, elektrik ve gıdaya erişimi gibi temel ihtiyaçlarının değerlendirilmesinin önemine dikkat çeken Tugay, kentteki su kaynaklarının da düzenli olarak izlenmesi gerektiğini söyledi.
İzmir'de önümüzdeki iki yıl boyunca sıcaklıklardan en fazla etkilenen ve kendilerini koruma imkânı en sınırlı olan mahallelere öncelik vereceklerini belirten Tugay, iklim politikalarının sosyal eşitsizlikleri de gözetmesi gerektiğini ifade etti.
"İklim mücadelesinin başarısı korunan hayatlarla ölçülmeli"
Belediye başkanlarının aşırı sıcakları bir halk sağlığı sorumluluğu olarak ele alması gerektiğini vurgulayan Tugay, vatandaşların evlerini koruyabilmeleri, enerji ve su ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için yeni çözümler geliştirilmesini istedi.
Kentlerde oluşturulacak ortak kullanım alanlarının yalnızca gölge ve serinleme ihtiyacına değil, sosyal ihtiyaçlara da yanıt vermesi gerektiğini belirten Tugay, sözlerini şu ifadelerle tamamladı:
“İklim mücadelesinin başarısı, korunan hayatlarla ve azaltılan eşitsizliklerle ölçülmelidir.”
