İngiltere'deki Cambridge Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü yeni bir meta-analiz, uzun süre kirli havaya maruz kalmanın Parkinson hastalığına yakalanma riskini artırabileceğini gösterdi.
Environment International dergisinde yayımlanan çalışmada, Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'da gerçekleştirilen toplam 42 bilimsel araştırmanın sonuçları incelendi. Araştırma, hava kirliliği ile nörodejeneratif hastalıklar arasındaki ilişkiyi değerlendiren bugüne kadarki en kapsamlı analizlerden biri olarak öne çıkıyor.
PM2.5 maruziyeti parkinson riskini artırıyor
Araştırmacılar, uzun süre ince partikül madde (PM2.5) seviyesindeki her 5 mikrogram/metreküp artışın Parkinson hastalığı riskini yaklaşık yüzde 10 artırdığını tespit etti.
Daha büyük partiküller olarak bilinen PM10 seviyesindeki her 15 mikrogram/metreküp artışın ise Parkinson riskinde yaklaşık yüzde 18'lik yükselişle ilişkili olduğu belirlendi.
Kirli hava beyni de etkileyebiliyor
Uzmanlar, PM2.5 parçacıklarının araç egzozları, sanayi tesisleri ve orman yangınlarından kaynaklanabildiğini, akciğerlerden kana ve hatta beyne ulaşarak iltihaplanma ile oksidatif strese neden olabileceğini ifade etti.
"Herkes parkinson olacak anlamına gelmiyor"
Araştırmacılar, hava kirliliğine maruz kalan herkesin Parkinson hastalığına yakalanacağı anlamına gelmediğini vurguladı.
Çalışmada, genetik yapı, yaş ve beslenme gibi birçok faktörün de hastalık riskini etkilediği belirtilirken, hava kirliliğinin değiştirilebilir çevresel risk faktörlerinden biri olduğuna dikkat çekildi.
Cambridge Üniversitesi'nden klinik araştırmacı Annalan Navaratnam, nörodejeneratif hastalıkların küresel yükünün arttığını belirterek, hava kalitesinin iyileştirilmesinin yalnızca kalp ve solunum sağlığına değil, Parkinson hastalığının yükünün azaltılmasına da katkı sağlayabileceğini ifade etti.
MS ve ALS için daha fazla araştırma gerekli
Araştırmada ayrıca, mevcut verilerin uzun süreli hava kirliliği ile multipl skleroz (MS) veya amyotrofik lateral skleroz (ALS) arasında net bir ilişki kurmak için yeterli olmadığı, bu konuda daha geniş kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyulduğu kaydedildi.