SAĞLIK

Bebeklerde ayrılık stresi: Anne yoksa beyin alarm moduna geçiyor

Bebeklerin birincil bakım verenlerinden ayrılması, sadece duygusal bir tepki değil, biyolojik bir alarm sistemi olarak değerlendiriliyor. Bilim insanlarının yaptığı araştırmalar, bebeğin annesinin yokluğunu hayatta kalma tehdidi olarak algıladığını ve bunun kortizol gibi stres hormonlarında hızlı bir artışa yol açtığını ortaya koyuyor.

Abone Ol

Araştırmalara göre, bebekler birincil bakıcılarından ayrı kaldığında, bu durum beynin HPA (hipotalamus–hipofiz–adrenal) eksenini aktif hale getiriyor. Salivary kortizol düzeylerinde dakikalar içinde belirgin artışlar gözlemleniyor. Örneğin 15 aylık bebekler üzerinde yapılan bir çalışmada, anne ayrılığı sonrasında kortizol seviyelerinin kısa sürede yükseldiği tespit edildi. Bu biyolojik tepki, bebeğin hayatta kalmasını sağlamak ve bakım verenle yeniden bağlantı kurmayı zorunlu kılmak için evrimsel olarak gelişmiş bir mekanizma olarak yorumlanıyor.

Uzmanlar, bu tepkilerin kişilikten veya mizacın zorluk derecesinden kaynaklanmadığını, tamamen biyolojik bir gereklilik olduğunu vurguluyor. Bebeklerde görülen yoğun ağlama, panik veya huzursuzluk, aslında uyanıklığı artıran ve enerjiyi harekete geçiren nörobiyolojik bir alarm sistemi olarak işlev görüyor.

Araştırmalar ayrıca, erken dönemde bakım verenle güvenli bağlanmanın, bebeklerin duygusal ve fizyolojik gelişimi için kritik olduğunu ortaya koyuyor. Güvenli bağlanmış bebeklerin, stresle başa çıkma mekanizmalarının daha dengeli çalıştığı ve ilerleyen yaşlarda bilişsel ve sosyal gelişimlerinde olumlu etkiler görüldüğü kaydediliyor.

Bu bulgular, ebeveynlerin bebekleriyle geçirecekleri kaliteli zamanı artırmalarının ve ani ayrılıklardan mümkün olduğunca kaçınmalarının önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Uzmanlar, bakım verenin fiziksel varlığının bebeğin güvenliği ve sağlıklı gelişimi açısından temel bir rol oynadığını belirtiyor.