BBC Eye tarafından yürütülen kapsamlı araştırma, Meta'ya ait Instagram platformunda çocuk cinsel istismarı materyallerini tanıtan reklamların yayımlandığını ortaya çıkardı. Araştırmaya göre, Hindistan'da görüntülenen bazı ücretli reklamlarda kullanıcılar Telegram kanallarına yönlendirilirken, söz konusu kanallarda çocuk istismarı içeriklerinin düşük ücretlerle satışa sunulduğu tespit edildi. Bulgular, dijital platformların içerik denetimi ve çocuk güvenliği konusundaki uygulamalarını yeniden tartışmaya açtı.
Reklamlar Telegram kanallarına yönlendirdi
BBC'nin incelediği reklamlarda "çocuk videosu" ve "tecavüz videosu" gibi ifadelerin yer aldığı, kullanıcıların ise Telegram'daki kanallara yönlendirildiği belirtildi. Araştırmaya göre bu kanallarda çocuk cinsel istismarı materyalleri yaklaşık 99 Hindistan rupisi karşılığında satışa sunuldu. BBC'nin oluşturduğu yeni bir Instagram hesabı üzerinden yapılan gözlemlerde, kullanıcı herhangi bir arama yapmamış olmasına rağmen zaman içinde cinsel içerikli reklamların ve ardından çocuk istismarını teşvik eden reklamların ana sayfada gösterilmeye başlandığı aktarıldı.
BBC'nin bildirdiği reklamlar kaldırılmadı
Araştırma kapsamında BBC, çocuk istismarını içeren reklamlardan birini Instagram'a bildirdi. Platformdan 24 saat sonra gelen yanıtta, söz konusu reklamın topluluk kurallarını ihlal etmediği ifade edildi. BBC'nin Meta'dan resmi açıklama istemesinin ardından şirket, bazı reklamları kaldırdığını, ilgili hesapları askıya aldığını ve ihlal tespit edilen bağlantıları engellediğini duyurdu. Meta ayrıca, hiçbir denetim sisteminin kusursuz olmadığını ve bazı ihlallerin ilk aşamada tespit edilemeyebileceğini kabul etti.
Hindistan hükümeti Meta'dan açıklama istedi
Araştırmanın yayımlanmasının ardından Hindistan hükümeti harekete geçti. Üst düzey bir yetkilinin verdiği bilgiye göre hükümet, Meta'dan söz konusu reklamların derhal kaldırılmasını istedi ve platformun bu içeriklerin yayımlanmasına nasıl izin verdiğine ilişkin bir hafta içinde ayrıntılı açıklama talep etti. BBC, ulaştığı reklamları ve bağlantılı Telegram kanallarını da Hindistan'daki yetkili kurumlara bildirdi.
Telegram da inceleme altında
BBC'nin bildirdiği çocuk istismarı içeriklerinin yer aldığı Telegram kanallarından biri kısa sürede kapatılırken, diğer kanalın iki haftadan uzun süre yeni içerikler paylaşmaya devam ettiği belirtildi. Telegram, yaptığı açıklamada 2026 yılı içinde çocuk cinsel istismarı materyalleriyle bağlantılı 274 binden fazla grup ve kanalı kaldırdığını duyurdu. Şirket, hem yapay zekâ destekli sistemler hem de insan moderatörlerle bu içeriklere karşı mücadele yürüttüğünü bildirdi.
Uzmanlar algoritmaların etkisine dikkat çekti
Facebook'un eski başkan yardımcılarından Brian Boland, BBC'ye yaptığı değerlendirmede Instagram algoritmasının kullanıcıları platformda daha uzun süre tutmak amacıyla giderek daha dikkat çekici içerikler sunduğunu belirtti. Bu durumun yeterince denetlenmediğinde ciddi sonuçlar doğurabileceğini söyleyen Boland, şirketin zaman içinde kullanıcı güvenliğinden çok gelir odaklı bir yaklaşım benimsediğini savundu. Hindistan Yüksek Mahkemesi'nin emekli yargıçlarından Madan Lokur ise iddiaların son derece ciddi olduğunu belirterek, sosyal medya platformlarının bu konuda sorumluluktan kaçamayacağını ifade etti.
Meta suçlamaları reddetti
Meta ise BBC'ye yaptığı açıklamada çocuk istismarının "korkunç bir suç" olduğunu ve platformlarında bu tür içeriklerle mücadele için yoğun çaba harcadıklarını belirtti. Şirket, çocuk istismarı içeriklerini bilerek yayımladığı veya belirli kullanıcılara hedeflediği yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını savundu. Meta, 2025 yılında çocuk istismarıyla bağlantılı olabileceği değerlendirilen dört milyondan fazla hesabın otomatik sistemler tarafından kapatıldığını açıklarken, şüpheli içeriklerin tespit edilmesi ve kaldırılması için yeni teknolojiler geliştirmeye devam ettiklerini bildirdi.
Çocuk güvenliği yeniden gündemde
Uzmanlara göre Hindistan'da çocuk cinsel istismarı materyallerinin önemli bölümü organize suç grupları tarafından üretiliyor ve dijital platformlar üzerinden yayılıyor. Sivil toplum kuruluşları ise suçluların Instagram'dan Telegram gibi farklı platformlara kolayca geçerek denetim mekanizmalarını aşabildiğine dikkat çekiyor. Araştırma, sosyal medya şirketlerinin içerik denetimi, reklam onay süreçleri ve çocukların çevrim içi güvenliğine yönelik sorumluluklarını bir kez daha uluslararası kamuoyunun gündemine taşıdı.
