ABD’de yer alan University of California San Diego Tıp Fakültesi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmada, 17 binden fazla orta yaşlı ve yaşlı yetişkinin sağlık verileri analiz edildi. Bulgular, bazı demans risk faktörlerinin kadınların bilişsel işlevleri üzerinde erkeklere kıyasla daha güçlü etkiler yaratabildiğini ortaya koydu. Araştırma, bilim dergisi Biology of Sex Differences’ta yayımlandı.
Demans risk faktörleri mercek altında
Çalışmada yüksek tansiyon, depresyon, hareketsizlik, uyku sorunları, obezite, diyabet ve işitme kaybı dahil toplam 13 farklı risk faktörü değerlendirildi. Veriler, özellikle yaşam tarzı ve kronik hastalıkların bilişsel performans üzerindeki etkisinin cinsiyete göre değişebildiğini gösterdi.
Kadınlarda daha güçlü bilişsel etkiler
Araştırma sonuçlarına göre kadınlarda depresyon, fiziksel hareketsizlik ve uyku problemleri daha yaygın görülürken, yüksek tansiyon ve yüksek vücut kitle indeksinin bilişsel performansla daha güçlü ilişkili olduğu tespit edildi. İlginç şekilde, erkeklerde daha sık görülen diyabet ve işitme kaybının bile kadınlarda daha belirgin bilişsel etkiler oluşturduğu belirlendi.
Uzmanlardan cinsiyet farklılığı vurgusu
Çalışmanın ilk yazarı, sinirbilim yardımcı doçenti Megan Fitzhugh, bazı risk faktörlerinin kadınlarda orantısız derecede daha büyük etki yarattığını belirtti. Kıdemli araştırmacı Judy Pa ise Alzheimer gibi hastalıklarda cinsiyet farklılıklarının uzun süredir yeterince dikkate alınmadığını vurguladı.
Sonuç ve olası önlemler
Araştırmacılar, özellikle kadınlarda depresyonun kontrol altına alınması, fiziksel aktivitenin artırılması ve yüksek tansiyonun tedavi edilmesinin Alzheimer riskini azaltmada kritik rol oynayabileceğini ifade etti. Ekip ayrıca hormonlar, genetik yapı ve sağlık hizmetlerine erişim gibi faktörlerin bu farklılıkları nasıl etkilediğini daha ayrıntılı incelemeyi planlıyor.
