5 Haziran Dünya Çevre Günü dolayısıyla hava kirliliğine ilişkin önemli veriler kamuoyuyla paylaşıldı. Türk Toraks Derneği tarafından hazırlanan değerlendirmede, Türkiye'nin en temiz ve en kirli havasına sahip illeri sıralandı. Türk Toraks Derneği Çevre Sorunları ve Akciğer Sağlığı Çalışma Grubu Başkanı Doç. Dr. Nilüfer Aykaç, gazetecilere yaptığı açıklamada, partikül madde (PM) kirliliğinin Türkiye genelinde ciddi boyutlara ulaştığını belirtti. Aykaç, 2025 yılı verilerine göre yeterli ölçüm yapılan tüm illerde, Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) önerdiği referans değerlerin aşıldığını vurguladı.
Üç büyükşehir arasında en kirli hava İzmir'de
Açıklanan verilere göre Türkiye'nin üç büyük şehrinde ölçülen partikül madde oranları şu şekilde gerçekleşti:
- İzmir: 41,81 PM
- Ankara: 39,35 PM
- İstanbul: 36,88 PM
Bu sonuçlara göre İzmir, İstanbul ve Ankara arasında hava kirliliğinin en yüksek olduğu büyükşehir olarak öne çıktı.
Özellikle sanayi faaliyetleri, yoğun trafik, kentleşme ve meteorolojik koşulların hava kalitesi üzerinde etkili olduğu değerlendiriliyor.
Türkiye'nin en kirli 10 ili açıklandı
Türk Toraks Derneği'nin verilerine göre 2025 yılında partikül madde kirliliğinin en yüksek olduğu 10 il şöyle sıralandı:
- Iğdır – 118,17
- Malatya – 111,73
- Osmaniye – 111,23
- Kahramanmaraş – 97,40
- Hatay – 89,35
- Ağrı – 69,09
- Hakkari – 62,26
- Mersin – 58,29
- Şırnak – 57,96
- Bursa – 57,08
Listenin ilk sırasında yer alan Iğdır, ölçülen 118,17 PM değeriyle Türkiye'nin havası en kirli ili oldu.
En temiz hava hangi illerde?
Araştırmada hava kalitesinin en iyi olduğu 10 il de açıklandı. Partikül madde oranlarının en düşük ölçüldüğü şehirler şu şekilde sıralandı:
- Kırklareli – 22,46
- Artvin – 24,02
- Bayburt – 24,85
- Sinop – 25,14
- Bingöl – 25,41
- Rize – 26,74
- Karabük – 27,95
- Kırşehir – 28,40
- Isparta – 29,43
- Bartın – 30,00
Verilere göre Kırklareli, Türkiye'nin havası en temiz ili olarak öne çıktı.
"Çevre politikaları sosyal devlet yaklaşımıyla ele alınmalı"
Doç. Dr. Nilüfer Aykaç, çevresel bozulmanın toplumun belirli kesimlerini daha fazla etkilediğine dikkat çekti.
Aykaç açıklamasında, çocuklar, yaşlılar, kronik hastalar ve sosyoekonomik açıdan dezavantajlı grupların hava kirliliğinden daha fazla etkilendiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:
"Bilimsel veriler, çevresel bozulmanın en ağır etkilerinin çocuklar, yaşlılar, kronik hastalığı olan bireyler ve sosyoekonomik açıdan kırılgan topluluklar üzerinde yoğunlaştığını gösteriyor. Bu nedenle çevre politikaları yalnızca ekolojik sürdürülebilirlik hedefiyle değil, sağlıkta eşitlik ve sosyal devlet yaklaşımıyla birlikte ele alınmalıdır."
İzmir için uyarı niteliğinde sonuç
Dünya Çevre Günü'nde açıklanan veriler, İzmir'in hava kalitesi konusunda önemli bir sınav verdiğini ortaya koydu. Üç büyükşehir arasında en yüksek partikül madde oranına sahip kent olan İzmir'de, hava kirliliğinin azaltılmasına yönelik çalışmaların önemini bir kez daha gözler önüne seren rapor, çevre ve halk sağlığı açısından dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.
