Törende, artan jeopolitik riskler, tedarik zincirlerindeki dönüşüm, korumacı eğilimler ile yeşil ve dijital dönüşüm süreçlerinin, gümrük idarelerinin önemini her geçen gün daha da artırdığı vurgulandı.
2025 yılı boyunca Türkiye genelinde 161 gümrük idaresinde görev yapan yaklaşık 17 bin personel ile yoğun bir faaliyet yürütüldüğü belirtilirken, gümrükler aracılığıyla toplam 820 milyar dolarlık mal ve hizmet ihracat-ithalat işleminin yönetildiği ifade edildi. Aynı dönemde, ülkenin toplam vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 20’sinin gümrükler tarafından tahsil edilerek Hazine ve Maliye Bakanlığı’na aktarıldığı kaydedildi.
Gümrük idarelerinin yalnızca ticaretin düzenlenmesiyle sınırlı kalmadığı, yolcu ve taşıt trafiğinde de önemli bir görev üstlendiği aktarıldı. 2025 yılında 187 milyon yolcu, 12 milyon araç, 8,4 milyon konteyner, 107 binden fazla gemi ve yaklaşık 1 milyon uçağın gümrük işlemlerinin tamamlandığı bildirildi. Ayrıca, 9,4 milyon ihracat ve ithalat beyannamesinin 7 gün 24 saat esasına göre işleme alındığı, ihracat beyannamelerinin büyük bölümünün ilk birkaç saat içinde sonuçlandırıldığı bilgisi paylaşıldı.
Denetim faaliyetleri kapsamında yürütülen sonradan kontrol ve ikincil kontrol çalışmaları sonucunda, 2025 yılı içinde 13,6 milyar lira tutarında ilave tahakkuk ve ceza uygulandığı, bu sayede kamu gelirlerinin korunmasına önemli katkı sağlandığı belirtildi.
Kaçakçılık ve uyuşturucu ile mücadelede ise teknolojik altyapı ve risk analizine dayalı hedefleme sistemlerinin etkin şekilde kullanıldığı ifade edildi. Yıl boyunca 33,6 ton uyuşturucu maddenin ele geçirildiği, ticari eşya ve uyuşturucu yakalamalarının toplam değerinin 98,5 milyar liraya ulaştığı açıklandı.
Yeşil dönüşüm süreci kapsamında, özellikle Avrupa Birliği ile ticarette büyük önem taşıyan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması başta olmak üzere yeni düzenlemelere yönelik hazırlıkların sürdüğü kaydedildi. Türkiye-AB çalışma grupları aracılığıyla ihracatçıların rekabet gücünü koruyacak adımların atıldığı ifade edildi.
Dijitalleşme ve otomasyon çalışmalarıyla birlikte, tek pencere sistemi, kâğıtsız gümrük uygulamaları, yetkilendirilmiş yükümlü statüsü, hava yolu işlemlerinin dijitalleştirilmesi ve yapay zekâ destekli risk analiz sistemleri sayesinde işlemlerin hızlandırıldığı ve denetim etkinliğinin artırıldığı belirtildi.
Dünya Gümrük Günü kapsamında yapılan değerlendirmelerde, gümrük teşkilatının toplum sağlığının korunması, ekonomik düzenin sürdürülebilirliği ve güvenli ticaretin sağlanmasındaki rolünün altı çizilirken, sınır kapılarında, limanlarda ve havalimanlarında görev yapan tüm gümrük personeline teşekkür edildi.
