Gözün arka bölümünde bulunan retina, yalnızca görme işlevi açısından değil, vücudun sağlık durumu hakkında taşıdığı ipuçlarıyla da bilim dünyasının ilgisini çekiyor. Güney Kore’de Seul Ulusal Üniversitesi ve Seul Ulusal Üniversitesi Hastanesi’nden bilim insanları, retina fotoğraflarını analiz ederek kişinin yaşını tahmin edebilen bir yapay zekâ modeli geliştirdi. Hakemli GeroScience dergisinde yayımlanan araştırmada model, binlerce kişiden alınan görüntülerle eğitildi ve bağımsız gruplarda test edildi.
Binlerce retina görüntüsüyle geliştirildi
Araştırmacılar, yapay zekâ modelini oluşturmak için 7 bin 535 kişiye ait toplam 29 bin 530 retina görüntüsünden yararlandı. Modelin farklı kişiler üzerindeki performansını değerlendirmek amacıyla daha sonra bağımsız gruplar üzerinde testler gerçekleştirildi.
Elde edilen sonuçlar, sistemin kişilerin gerçek yaşını ortalama 2,53 ila 2,66 yıl hata payıyla tahmin edebildiğini ortaya koydu. Çalışmada ayrıca yapay zekânın hesapladığı retina yaşı ile kişinin takvim yaşı arasındaki farkın sağlık durumlarıyla ilişkisi incelendi.
Diyabet ve sigara kullanımında dikkat çeken sonuçlar
Araştırmada, retina yaş farkının bazı sağlık koşullarına göre değişebildiği görüldü. Diyabet tanısı bulunan kişilerin retina görüntülerinden hesaplanan yaş, benzer yaştaki sağlıklı kişilere kıyasla ortalama 2,52 yıl daha yüksek çıktı.
Sigara kullanımıyla ilgili veriler de incelendi. Aktif sigara kullanan kişilerde retina yaş farkı yaklaşık yarım yıl daha yüksek bulunurken, sigarayı bırakmış kişilerde bu fark 0,46 yıl olarak hesaplandı.
Göz hastalıkları açısından yapılan değerlendirmelerde de farklılıklar belirlendi. Katarakt bulunan gözlerde tahmini retina yaşı ortalama 1,86 yıl, yaşa bağlı makula dejenerasyonu bulunanlarda ise yaklaşık 0,60 yıl daha yüksek ölçüldü.
Buna karşılık araştırmada hipertansiyon ve yüksek kolesterol ile retina yaş farkı arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmedi.
Retina, genel sağlık hakkında ipuçları taşıyor
Retina, damarların ve sinir dokusunun doğrudan görüntülenebildiği özel bölgelerden biri olması nedeniyle sağlık araştırmalarında önem taşıyor. Bilim insanları, retina görüntülerinin kalp ve damar hastalıkları ile bazı nörolojik rahatsızlıklar dahil olmak üzere çeşitli sağlık durumlarına ilişkin işaretler barındırıp barındırmadığını araştırıyor.
Yeni çalışma da retina görüntülerinin yaşlanma sürecini incelemek için kullanılabileceğine işaret ediyor. Bununla birlikte araştırma sonuçları, retina yaşının kişinin biyolojik yaşını kesin olarak gösterdiğini kanıtlamıyor.
Araştırmacılardan temkinli değerlendirme
Bilim insanları, geliştirilen yöntemin doğrudan bir biyolojik yaş testi olarak değerlendirilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu belirtiyor. Retina yaşının yaşlanmayı ne ölçüde yansıttığının anlaşılması için uzun dönemli çalışmalar yapılması ve sonuçların diğer yaşlanma göstergeleriyle karşılaştırılması gerekiyor.
Araştırmacılara göre model, mevcut aşamada bireysel sağlık risklerini kesin biçimde belirlemekten ziyade, geniş topluluklarda yaşlanma ve sağlık durumları arasındaki farklılıkları incelemek için daha uygun bir araç niteliği taşıyor.
