Son yıllarda artan bulantı, kusma ve ishal şikayetlerinin önemli bir kısmı yanlış ya da uygunsuz tüketilen gıdalardan kaynaklanıyor. Uzmanlar, özellikle fast food alışkanlıklarının pandemi sonrası daha da yaygınlaştığını, gazlı içecek tüketiminin arttığını ve soğuk zinciri bozulmuş gıdaların ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını vurguluyor.
Gıda zehirlenmeleri acilleri dolduruyor
Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı’ndan Dr. Öğr. Üyesi Ömer Jaradat, günlük başvuruların büyük bölümünün gıda kaynaklı şikayetler olduğunu belirterek şunları söyledi:
"Hastalarımızın bir kısmında basit gıda yan etkileri görülürken, bazı kişilerde ciddi gıda zehirlenmeleriyle karşılaşıyoruz. Soğuk zinciri kırılmış ürünler, iyi pişmemiş tavuk ve et, uygun koşullarda saklanmamış mayonezli yiyecekler veya pastörize edilmemiş süt tüketimi, yoğun bulantı, kusma ve ishal tablolarına yol açıyor."
Jaradat, bu hastalarda sıvı ve elektrolit kaybına bağlı halsizlik, tansiyon düşüklüğü ve bilinç bulanıklığı gibi dehidratasyon bulgularının sık görüldüğünü de ekledi.
Pandemi sonrası kötü beslenme alışkanlıkları arttı
Dr. Jaradat, karantina döneminde oluşan hareketsizlik ve beslenme düzenindeki bozulmanın hâlâ devam ettiğine dikkat çekti:
"Aşırı gazlı içecek tüketimi nedeniyle bize şeker komasıyla başvuran hastalara rastlıyoruz. Bu içeceklerdeki yüksek fruktoz şurubu kan şekerini hızla yükseltiyor. İçerdikleri fosforik asit ise kalsiyum emilimini azaltarak kemik yoğunluğunu düşürüyor. Bu durum ilerleyen dönemde kemik erimesi ve travmalarda kırık riskini artırıyor."
Fast food tüketimi kalp krizi riskini yükseltiyor
Fast food tüketiminin yaygınlığının tehlikeye dönüştüğünü belirten Jaradat, şunları kaydetti:
"Aşırı doymuş yağlar ve trans yağlar, yıllar içinde şeker hastalığı, tansiyon ve damar tıkanıklığına zemin hazırlar. 30–40 yaş grubunda kalp kriziyle acile gelen çok fazla hasta görüyoruz. Bazılarının damarları anjiyoda bile açılamayacak kadar tıkanmış oluyor."
Jaradat, bu tablonun giderek büyüyen bir halk sağlığı sorunu hâline geldiğini vurguladı.
“Lokmaları iyi çiğneyin, yavaş yiyin”
Sağlıklı beslenmenin temel adımlarından birinin yeme hızını kontrol etmek olduğunu belirten Jaradat, “Lokmaların iyi çiğnenmesi sindirim sistemini rahatlatır ve mide-bağırsak yükünü azaltır. Fast food tüketimi ise kısa vadede mide rahatsızlığına, uzun vadede ise ciddi kalp ve metabolik hastalıklara yol açıyor” dedi.
Uzmanlar, toplumun özellikle pandemi sonrası bozulan beslenme alışkanlıklarını yeniden düzenlemesi, fast food ve gazlı içecek tüketimini sınırlaması ve gıdaların saklama koşullarına dikkat etmesi gerektiğini hatırlatıyor.