Mevzuata göre uzaktan çalışmanın uygulanabilmesi için işçi ile işveren arasında yazılı sözleşme yapılması gerekiyor. Bu sözleşmede işin tanımı, süresi, yeri, ücret, çalışma şartları, iş araçları ve iletişim yöntemleri gibi temel unsurlar açık şekilde yer almalı.
İş araçları ve giderlerin düzenlenmesi
Yönetmeliğe göre, aksi belirtilmediği sürece uzaktan çalışan işçinin iş için gerekli malzeme ve ekipmanları işveren tarafından sağlanıyor. Kullanım ve bakım şartları işçiye yazılı olarak bildiriliyor ve teslim edilen ekipmanlar liste halinde kayıt altına alınıyor. Ayrıca işin yürütülmesinden kaynaklanan zorunlu giderlerin nasıl karşılanacağı sözleşmede belirtiliyor.
Çalışma saatleri ve iş sağlığı yükümlülükleri
Uzaktan çalışmada mesai saatleri sözleşmede düzenleniyor, fazla çalışma ise işverenin yazılı talebi ve işçinin onayıyla yapılabiliyor. İşveren, iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışanı bilgilendirmek, gerekli eğitimi vermek ve ekipman güvenliğini sağlamakla yükümlü oluyor.
Geçiş ve talep hakları
İşçiler, talep etmeleri halinde normal çalışma düzeninden uzaktan çalışmaya geçebiliyor; işveren yazılı başvuruya 30 gün içinde yanıt veriyor. Uzaktan çalışan işçi de yeniden işyerinde çalışma talebinde bulunabiliyor. Ancak zorlayıcı nedenlerle uzaktan çalışmaya geçilmesi durumunda işçinin talebi veya onayı aranmıyor.
Uluslararası düzenlemeler ve mali haklar
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 177 Sayılı Evde Çalışma Sözleşmesi Türkiye tarafından henüz onaylanmadı. Sözleşme, evde çalışanlar ile diğer çalışanlar arasında ayrımcılık yapılmamasını öngörüyor. Türkiye sözleşmeyi onaylamamakla birlikte, ILO’nun 184 sayılı tavsiye kararı evde çalışanların enerji ve su kullanımı, haberleşme, makine ve teçhizat bakımı gibi iş bağlantılı maliyetleri işverenden talep edebileceğini öngörüyor.
