Akdeniz uzun yıllardır düşük tsunami riski taşıyan bir bölge olarak görülse de geçmişte yaşanan yıkıcı olaylar ve son araştırmalar, tehlikenin sanıldığından daha ciddi olabileceğini ortaya koydu. Özellikle Fransa’nın yoğun turistik Akdeniz kıyılarında hazırlık süresinin hayati önem taşıdığı vurgulandı.
Fransa kıyılarında çok sayıda tsunami kaydedildi
UNESCO verilerine göre Akdeniz, Pasifik Okyanusu’nun ardından tarih boyunca en fazla tsunami olayının yaşandığı ikinci bölge olarak dikkat çekiyor. Fransa’nın Cote d’Azur kıyılarında 16. yüzyıldan bu yana yaklaşık 20 tsunami olayının kayıtlara geçtiği belirtildi.
1979 yılında Nice kentinde meydana gelen deniz altı çökmesi sonrası oluşan tsunami nedeniyle 8 kişi hayatını kaybetti. 1887’de Ligurya Denizi’nde yaşanan deprem sonrası oluşan dev dalgaların Cannes ve Antibes kıyılarında yaklaşık iki metre yüksekliğe ulaştığı aktarıldı.
2003 yılında Cezayir’de meydana gelen Boumerdes depremi sonrası oluşan tsunami de Fransa’nın Akdeniz kıyılarında limanlar ile teknelerde hasara yol açtı.
UNESCO ise dikkat çeken değerlendirmesinde, “Önümüzdeki 30 yıl içinde Akdeniz’de en az bir metre yüksekliğinde tsunami yaşanma ihtimali yüzde 100” açıklamasında bulundu.
Bazı bölgelerde uyarı süresi 10 dakikanın altında
Uzmanlar, Akdeniz’de meydana gelebilecek bazı tsunamilerde ilk dalgaların kıyıya ulaşma süresinin 10 dakikanın altına kadar düşebileceğini belirtti. Özellikle Korsika ile İtalya arasındaki Ligurya Denizi’nin yüksek risk taşıyan bölgeler arasında yer aldığı ifade edildi.
Fransa’da 2012 yılından bu yana UNESCO koordinasyonunda faaliyet gösteren ulusal tsunami uyarı sistemi bulunuyor. Sistem, tsunami oluşturabilecek depremleri kısa sürede tespit ederek yetkililere uyarı gönderiyor.
Ancak uzmanlar, kıyıya yakın bölgelerde meydana gelen deniz altı heyelanları veya yerel tsunamilerde mevcut sistemlerin yetersiz kalabileceği uyarısında bulundu.
“Doğal işaretler hayati önem taşıyor”
Uzmanlara göre, denizin aniden çekilmesi, alışılmadık güçlü sarsıntılar veya kıyıda ani su hareketleri gibi doğal işaretlerin bilinmesi olası bir felakette hayat kurtarıcı olabilir.
Tsunami sırasında en etkili yöntemin hızlı tahliye olduğuna dikkat çeken uzmanlar, özellikle kıyı bölgelerinde yaşayanların ve turistlerin bilinçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Yetkililer ise yoğun turistik bölgelerde tahliye planlarının güncellenmesi ve acil durum eğitimlerinin artırılması gerektiğine işaret etti.