Türk Devletleri Teşkilatı’na (TDT) üye Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan ile Türkiye arasındaki ekonomik ilişkiler son yıllarda genişledi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, iki taraf arasındaki toplam ticaret 2021-2025 yılları arasında 72,2 milyar dolara yükseldi.
Türk dünyasındaki ülkeler arasındaki ekonomik ve siyasi işbirliğinin geliştirilmesi amacıyla 3 Ekim 2009’da kurulan teşkilat, 2021 yılında Türk Devletleri Teşkilatı adını aldı. TDT’nin uzun vadeli hedefleri arasında üye ülkeler arasındaki ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesi, mal, hizmet, sermaye, teknoloji ve insan hareketliliğinin artırılması bulunuyor.
Türkiye 10,9 milyar dolar dış ticaret fazlası verdi
Türkiye, 2021-2025 döneminde dört ülkeye toplam 41,6 milyar dolarlık ürün ihraç etti. Aynı dönemde bu ülkelerden yapılan ithalat 30,6 milyar dolar oldu.
Böylece Türkiye’nin söz konusu ülkelerle beş yıllık ticaretinde 10,9 milyar dolarlık dış ticaret fazlası oluştu.
Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre, bu yılın ilk 9 ayında ise dört ülkeye yapılan toplam ihracat 4,8 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
En fazla ihracat Azerbaycan’a
Türkiye’nin 2021-2025 döneminde en yüksek ihracat gerçekleştirdiği TDT üyesi Azerbaycan oldu. Beş yıllık süreçte Azerbaycan’a 13,7 milyar dolarlık dış satım yapıldı.
Aynı dönemde Kazakistan’a 12,4 milyar dolar, Özbekistan’a 9,9 milyar dolar ve Kırgızistan’a 5,6 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirildi.
İthalatta ise ilk sırayı Kazakistan aldı. Türkiye, beş yıllık dönemde Kazakistan’dan 16,7 milyar dolarlık ürün aldı. Özbekistan’dan 6,9 milyar dolar, Azerbaycan’dan 6,2 milyar dolar ve Kırgızistan’dan 951,9 milyon dolarlık ithalat yapıldı.
Orta Koridor işbirliğini güçlendiriyor
Türkiye ile TDT üyeleri arasındaki ekonomik ilişkiler yalnızca mal ticaretiyle sınırlı kalmıyor. Ulaştırma, enerji, teknoloji, savunma, madencilik ve dijital ticaret gibi farklı alanlarda da ortak çalışmalar yürütülüyor.
Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinde savunma, enerji, ulaşım, medya ve teknoloji alanları öne çıkarken, Bakü-Tiflis-Kars Demir Yolu Hattı iki ülkenin ulaştırma bağlantılarının önemli unsurlarından biri olarak gösteriliyor.
Kazakistan ile Türkiye arasındaki ekonomik işbirliği ise Orta Koridor üzerinden genişliyor. Yapay zeka, inovasyon, uzay çalışmaları ve madencilik gibi alanlarda da ortak projeler geliştiriliyor.
Kırgızistan ve Özbekistan ile ilişkilerde ise Orta Koridor’un yanı sıra enerji, madencilik, serbest bölgeler, dijital ticaret ve karşılıklı yatırımlar öne çıkıyor.
TDT’nin ekonomik hedefleri genişliyor
TDT’nin 2040 Vizyon Belgesi kapsamında üye ülkelerin siyasi, ekonomik, kültürel ve toplumsal bağlarının daha da güçlendirilmesi hedefleniyor. Teşkilatın gündeminde ayrıca yenilenebilir enerji, akıllı şebekeler ve ortak yatırımlar bulunuyor.
Orta Koridor’un daha hızlı ve güvenli bir lojistik güzergaha dönüştürülmesi de teşkilatın uzun vadeli ekonomik hedefleri arasında yer alıyor.
