Yapay zekâ gerekçe mi, bahane mi?
2026’nın ilk çeyreğinde aralarında Microsoft gibi devlerin de yer aldığı 86 teknoloji şirketi, toplamda 80 binden fazla çalışanıyla yollarını ayırdı. Bu rakam, geçen yılın aynı döneminde işten çıkarılan yaklaşık 30 bin kişiyle kıyaslandığında sektördeki daralmanın hız kazandığını ortaya koyuyor.
Birçok şirket yönetimi küçülme kararlarını yapay zekâ yatırımlarıyla ilişkilendirirken, son dönemde sıkça dile getirilen “AI washing” kavramı tartışmaları beraberinde getirdi. Bu kavram, şirketlerin finansal sorunlarını yapay zekâ dönüşümü arkasına gizlediği eleştirisini ifade ediyor.
"Yapay zekâ günah keçisi yapılıyor”
Mart ayında ABD’de gerçekleşen işten çıkarmaların yaklaşık dörtte birinde gerekçe olarak yapay zekâ gösterildi. Ancak Sam Altman gibi sektörün önde gelen isimleri, bu söylemin bilinçli bir tercih olduğunu savunuyor.
Benzer bir açıklama da Tim Sweeney cephesinden geldi. Epic Games bünyesinde binden fazla çalışan işten çıkarılırken, Sweeney bu kararın yapay zekâ ile bağlantılı olmadığını açıkça ifade etti.
Pandemi döneminin faturası ağır oldu
Uzmanlara göre bugün yaşanan işten çıkarma dalgasının temel nedeni, pandemi döneminde izlenen agresif büyüme politikaları. Düşük faiz ortamında hızla genişleyen teknoloji şirketleri, kısa sürede büyük kadrolar oluşturdu. Ancak küresel ölçekte faiz oranlarının yükselmesiyle birlikte maliyet baskısı arttı ve şirketler yeniden yapılanmaya yöneldi.
Bu süreçte şirketler, sürdürülebilir olmayan büyüme stratejilerinin bedelini küçülerek ödüyor.
“Şişkin kadrolar” tartışması
Ünlü yatırımcı Marc Andreessen ise teknoloji sektöründe hâlâ ciddi bir istihdam fazlası olduğunu savunuyor. Andreessen’e göre bazı büyük teknoloji firmaları, yüzde 25 ile yüzde 75 arasında değişen oranlarda “şişkin” kadrolara sahip.
Bu değerlendirme, önümüzdeki dönemde sektörde yeni işten çıkarma dalgalarının yaşanabileceğine işaret ediyor.
Kısacası, teknoloji şirketlerinin küçülme kararlarında yapay zekâ önemli bir rol oynasa da, uzmanlara göre asıl belirleyici unsur pandemi sonrası değişen ekonomik dengeler ve kontrolsüz büyümenin yarattığı mali yük.