Tarım ve Orman Bakanlığı, gıdalarda kullanılan tat ve koku vericilere ilişkin yeni yönetmeliği yürürlüğe aldı. Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle birlikte gıda aromaları, tütsü aromaları ve bu ürünlerin elde edildiği kaynak malzemelere yönelik yeni kurallar getirildi. 2011 yılından bu yana uygulanan önceki yönetmelik ise yürürlükten kaldırıldı.
Domuz ve böcek kaynaklı aromalara yasak
Yeni düzenlemeyle gıdalarda yalnızca insan sağlığı açısından risk oluşturmadığı bilimsel olarak ortaya konulan aroma vericilerin kullanılmasına izin verilecek. Düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri ise aroma vericilerin elde edildiği kaynak malzemelere ilişkin oldu.
Buna göre domuz ve böcek kaynaklı aroma vericiler ile bunların üretiminde kullanılan kaynak malzemelerin gıdalarda kullanılması yasaklandı. Ayrıca aromaların perakende satış noktalarında tüketiciyi yanıltacak biçimde sunulmasının ve herhangi bir alkollü içki adı kullanılarak piyasaya arz edilmesinin önüne geçilecek.
'Doğal aroma' ifadesine yeni şart
Tüketicilerin ürünlerin içeriği konusunda doğru bilgilendirilmesini amaçlayan düzenlemeyle etiketleme kuralları da değiştirildi. Bir ürünün ambalajında belirli bir meyvenin adıyla birlikte “doğal” ifadesinin kullanılabilmesi için kullanılan aromanın büyük çoğunluğunun doğrudan o meyveden elde edilmiş olması gerekecek.
Örneğin “doğal çilek aroması” ifadesinin kullanılabilmesi için aromanın büyük ölçüde çilekten elde edilmesi şart olacak. Farklı kaynaklardan elde edilen aromalarda ise yalnızca genel “doğal aroma verici” tanımına yer verilebilecek.
Bazı aromalar tamamen kaldırılacak
Işığa duyarlı özel aroma bileşenlerini içeren ürünlerin ambalajlarında, ürünü korumaya yönelik özel uyarıların bulunması da zorunlu hale getirildi. Bunun yanı sıra sağlık riskleri değerlendirilerek belirlenen bazı aroma maddelerinin kullanımı kademeli olarak sona erdirilecek.
Belirlenen 10 aroma maddesinin piyasaya arzı, gıda üretiminde kullanımı ve ithalatı tamamen yasaklanırken, riskli bulunan bazı aroma maddelerinin ilerleyen dönemde yalnızca Bakanlığın izin verdiği sınırlı gıda gruplarında kullanılmasına izin verilecek.
İşletmelere 31 Aralık'a kadar süre
Gıda sektöründeki işletmelerin yeni düzenlemeye uyum sağlayabilmesi için 31 Aralık 2026 tarihine kadar geçiş süresi tanındı. Bu tarihten önce üretilerek piyasaya arz edilen ürünler ise raf ömürlerinin sonuna kadar satışta kalabilecek.
Avrupa Birliği mevzuatına uyum çalışmaları kapsamında hazırlanan yeni kurallara uymayan üretici ve satıcılar hakkında idari yaptırım uygulanacak. Düzenlemeyle insan sağlığının ve tüketici haklarının korunmasının yanı sıra gıda ticaretinde şeffaflığın artırılması hedefleniyor.
