Türkiye’de geçici koruma kapsamında bulunan Suriyelilerin çalışma hayatına ilişkin yeni bir düzenleme yapıldı. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, geçici koruma statüsündeki Suriyeliler için çalışma izni alma zorunluluğunun kaldırıldığını ve çalışma izni muafiyeti uygulamasına geçildiğini açıkladı. Çiftçi, 26 Haziran’da İstanbul İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü’nde sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ve ilgili kurum yöneticileriyle gerçekleştirilen toplantıda yaptığı açıklamada, Türkiye’deki yabancıların kayıtlı istihdamına önem verildiğini belirtti.
Çalışma izni alma zorunluluğu kaldırıldı
Bakan Çiftçi, Suriyelilerin iş gücü piyasasındaki durumuna ilişkin değerlendirmesinde, mevcut iş gücü ihtiyacının da dikkate alındığını belirterek şu açıklamayı yaptı:
“Suriyelilerin karşıladığı iş gücü ihtiyacını da dikkate alarak çalışma izni alma zorunluluğunu kaldırdık ve geçici koruma kapsamındaki yabancılara çalışma izni muafiyeti getirdik.”
Yeni düzenlemeyle birlikte geçici koruma kapsamındaki Suriyelilerin kayıtlı şekilde çalışma süreçlerinin kolaylaştırılması amaçlanıyor.
Çalışma izni muafiyeti nedir?
Çalışma izni muafiyeti, yabancı uyruklu kişilerin belirli şartlar ve süreler kapsamında standart çalışma izni alma zorunluluğu olmadan Türkiye’de yasal olarak çalışabilmesini sağlayan bir uygulama olarak tanımlanıyor. 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında düzenlenen bu uygulama ile yabancıların çalışma ve ikamet süreçlerinde bazı kolaylıklar sağlanıyor. Çalışma izni muafiyeti geçerli olduğu süre boyunca kişiye yasal çalışma hakkı tanırken, belirli durumlarda ikamet hakkı açısından da düzenleme sağlıyor.
Kayıt dışı istihdamın azaltılması hedefleniyor
Düzenlemenin temel amaçlarından biri, Suriyelilerin yoğun olarak çalıştığı bazı sektörlerde kayıt dışı istihdamın azaltılması. Türkiye’de çalışan Suriyelilerin ne kadarının kayıt dışı çalıştığına ilişkin güncel resmi bir veri bulunmazken, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerine göre Suriyelilerin önemli bölümünün kayıt dışı ekonomide yer aldığı belirtiliyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2024 yılı verilerine göre, çalışma izni verilen Suriyeli sayısı 117 bin 334 olarak açıklanmıştı.
Türkiye’de kaç Suriyeli geçici koruma altında?
Geçici koruma statüsü; ülkelerindeki savaş, çatışma veya kriz nedeniyle ülkelerinden ayrılmak zorunda kalan ve kitlesel akın nedeniyle bireysel başvuru süreçlerinin yetersiz kaldığı durumlarda uygulanan hukuki bir koruma mekanizması olarak tanımlanıyor. Türkiye’de bu statü ağırlıklı olarak Suriye’den gelen kişiler için uygulanıyor. Bakan Çiftçi, ülkede geçici koruma kapsamında bulunan Suriyeli sayısının 2,2 milyon olduğunu açıkladı. Ayrıca Suriye’deki gelişmelerin ardından gönüllü geri dönüşlerin hızlandığını belirten Çiftçi, 2016 yılından bu yana gönüllü geri dönüş yapan Suriyeli sayısının 1,4 milyonu aştığını ifade etti.
Göç politikalarında yeni yaklaşım vurgusu
Çiftçi, göç yönetiminin yalnızca kriz başlığı olarak ele alınmadığını belirterek; nitelikli iş gücü, yatırımcılar, öğrenciler ve bilim insanları açısından süreçlerin kolaylaştırıldığını söyledi. Yeni düzenlemeyle birlikte hem iş gücü piyasasındaki ihtiyaçların karşılanması hem de yabancıların kayıtlı ekonomik sisteme dahil edilmesi hedefleniyor.