Küresel iklim sistemine ilişkin son model veriler, ekvatoral Pasifik Okyanusu’nda olağanüstü güçlü bir El Nino sürecinin gelişme ihtimalinin yükseldiğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, bu durumun yalnızca bölgesel değil, dünya genelinde hava koşullarını kökten etkileyebilecek bir iklim olayı olabileceğini belirtiyor.
ECMWF tarafından yayımlanan güncel raporlarda, Süper El Nino olasılığının arttığına dikkat çekilirken, modellemeler bu etkinin yaz veya sonbahar aylarında başlayabileceğine işaret ediyor.
El Nino’nun normal koşullarda bile kuraklık, sel ve aşırı sıcaklık gibi etkiler oluşturduğu bilinirken, “Süper El Nino” olarak tanımlanan daha güçlü versiyonlarda bu etkilerin çok daha şiddetli ve uzun süreli yaşanabileceği ifade ediliyor.
El Nino nasıl etki gösteriyor?
Uzmanlara göre El Nino, okyanus yüzey sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla atmosfer dolaşımını değiştiriyor. Bu değişim, dünya genelinde yağış düzenini bozarak bazı bölgelerde kuraklık, bazı bölgelerde ise aşırı yağış ve sel riskini artırıyor.
Bilim insanları, Süper El Nino dönemlerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamanın 2 santigrat derece üzerine çıkmasının küresel iklim dengesi üzerinde zincirleme etkiler oluşturabileceğini vurguluyor.
Türkiye için riskler neler?
Uzmanlara göre Türkiye, El Nino’dan dolaylı olarak etkilenen bölgeler arasında yer alıyor. Özellikle Akdeniz ve Ege bölgelerinde etkilerin daha belirgin hissedilebileceği belirtiliyor.
Meteoroloji uzmanlarının değerlendirmelerine göre olası etkiler şöyle sıralanıyor:
- İlkbahar ve yaz aylarında kuraklık riskinin artması
- Yağış miktarının normallerin altına düşmesi
- Yaz aylarında sıcak hava dalgalarının daha sık görülmesi
- Orman yangını riskinde artış
Su kaynakları üzerinde baskının yükselmesi
Uzmanlar, özellikle yaz döneminde yüksek sıcaklıkların daha uzun süreli etkili olabileceğine dikkat çekiyor.
Süper El Nino’nun yalnızca Türkiye’yi değil, birçok bölgeyi aynı anda farklı şekilde etkilemesi bekleniyor. Modellemelere göre:
- Atlantik’te kasırga aktivitesi azalabilirken, Pasifik’te tayfun riski artabilir
- Güney Amerika ve Afrika’nın bazı bölgelerinde kuraklık riski yükselebilir
- Ekvator çevresinde ve bazı kıyı bölgelerde aşırı yağış ve sel olayları görülebilir
- Avrupa ve Orta Doğu’da sıcak hava dalgalarının daha sık yaşanabileceği tahmin ediliyor
Uzmanlar uyardı
Bilim insanları, güçlü El Nino dönemlerinin küresel sıcaklık rekorlarını tetikleyebileceğini ve etkilerinin 2027’ye kadar sürebileceğini belirtiyor. Artan okyanus sıcaklıklarının atmosferdeki nemi yükseltmesiyle birlikte ani ve şiddetli yağışların da daha sık görülebileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar, özellikle altyapı ve su yönetimi açısından hazırlıklı olunması gerektiği konusunda uyarıda bulunuyor.