Yıpranma payı olarak bilinen 'Fiili Hizmet Süresi Zammı', işin niteliği gereği bedenen veya ruhen normalden daha fazla efor sarf edilen, tehlikeli veya sağlığı bozucu işlerde çalışanlara tanınan bir hak olarak biliniyor. Bir diğer ifadeyle, bu kapsamda çalışan kişilerin çalıştıkları her yıl için emeklilik prim gün sayılarına ekstra gün ekleniyor. Bu eklenen sürenin bir kısmı ise emeklilik yaş haddinden düşüyor. Ancak her meslek grubu yıpranma payından yararlanamıyor; bu meslekler Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından belirleniyor.
Mevcut yıpranma payı olan meslekler
SGK tarafından yıpranma payından yararlanabilecek mevcut meslekler şöyle sıralanıyor:
-
Basın kartı sahibi gazeteciler
-
Maden ve yer altı işçileri
-
Asker, polis, MİT mensupları, cezaevi infaz koruma memurları
-
Ağır sanayi çalışanları
-
İtfaiyeciler
Yıpranma payına eklenen yeni meslekler
2026 yılında yapılan düzenlemeyle yıpranma payı kapsamına yeni meslekler eklendi. Bu düzenleme sayesinde pek çok yeni meslekte çalışan kişiler erken emeklilik hakkı kazanabilecek. Yeni eklenen meslekler şunlar:
-
Alüminyum fabrikası işçileri
-
Cam sanayiinde çalışan işçiler
-
Çimento fabrikası çalışanları
-
Dökümhane işçileri
Erken emeklilik fırsatı
Yapılan bu düzenlemeyle milyonlarca çalışan için emekli olma yaşı ve prim gün sayıları yeniden hesaplanacak. Yıpranma payı sayesinde özellikle bedenen veya ruhen ağır işlerde çalışan meslek grupları, normal şartlarda belirlenen emeklilik yaşından daha önce emekli olma hakkına sahip olacak.