Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Bölümü Fiziki Coğrafya Anabilim Dalı’nda görev yapan Zeybek, güncel savaş koşullarında kullanılan füzelerin sınırlı ölçüde tetikleyici etki yaratabileceğini, ancak büyük bir deprem üretmesinin bilimsel olarak mümkün görülmediğini ifade etti.
“Büyük depremler doğal süreçlerle oluşur”
Füzelerin oluşturduğu sarsıntıların etkisinin sınırlı olduğunu belirten Zeybek, “Bu tür patlamalar yerel ölçekte titreşimler yaratabilir ve bazı durumlarda küçük ölçekli tetikleyici etkiler oluşturabilir. Ancak bu durum füzelerin ya da bombalamaların doğrudan deprem ürettiği anlamına gelmez” dedi.
Depremlerin temel nedeninin yer kabuğundaki doğal jeolojik süreçler olduğunu vurgulayan Zeybek, en yaygın sebebin fay hatlarında meydana gelen kırılmalar olduğunu söyledi. Bunun dışında volkanik faaliyetler veya karstik bölgelerde yer altındaki boşlukların çökmesi gibi olayların da yerel sarsıntılara neden olabileceğini ifade etti.
Karadeniz’de deprem riski değerlendirmesi
Karadeniz’deki deprem riskine de değinen Zeybek, deniz tabanında 5 ila 6 büyüklüğünde deprem üretebilecek fayların bulunduğunu belirtti. Ancak bu fayların 7 büyüklüğünün üzerinde çok büyük ve yıkıcı depremler üretmesinin beklenmediğini dile getirdi.
Zeybek, Tokat’ın Niksar ilçesinde yakın zamanda meydana gelen depremin Karadeniz’deki faylarla bağlantılı olmadığını ve doğrudan Kuzey Anadolu Fay Zonu üzerinde gerçekleştiğini söyledi.
Depremin yaklaşık 6,3 kilometre derinlikte meydana geldiğini belirten Zeybek, sığ depremlerin yüzeye yakın gerçekleştiği için etkisinin daha fazla hissedilebildiğini kaydetti.
Yapılaşma ve yer seçimi uyarısı
Türkiye’nin Alp Orojen Kuşağı üzerinde yer aldığını hatırlatan Zeybek, bu nedenle ülkede sık sık depremler yaşandığını ifade etti.
Uzmanlar, deprem riskine karşı özellikle yerleşim alanlarının seçimi ve yapılaşma konusunda dikkatli olunması gerektiğini vurgularken, vatandaşların da konut veya arsa alırken zemin ve yapı güvenliğini göz önünde bulundurmasının önemine dikkat çekiyor.
