Nafta krizi plastik üretimini vurdu
Ham petrol ihtiyacının büyük bölümünü Orta Doğu’dan karşılayan Japonya’da nafta, plastik üretiminin yanı sıra matbaa mürekkebi, yapıştırıcı ve tıbbi malzeme üretiminde de kritik bir hammadde olarak kullanılıyor. Japonya Petrokimya Endüstrisi Derneği (JPCA) verilerine göre, alışveriş ve çöp poşetlerinde kullanılan polietilen üretimi mart ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 62 oranında geriledi. Benzer düşüşlerin diğer plastik türlerinde de görüldüğü belirtiliyor.
Hükümet baskı altında, sektör endişeli
Başbakan Sanae Takaichi hükümeti, yaşanan tedarik sorunları nedeniyle baskı altında bulunurken, hükümet yetkilileri krizin kalıcı değil geçici bir lojistik sıkışıklık olduğunu savunuyor. Buna karşın sektör temsilcileri ve uzmanlar, durumun haziran ayı boyunca daha da kötüleşebileceği uyarısında bulunuyor. Kamuoyu yoklamaları da halkın en büyük endişelerinden birinin ham madde sıkıntısı olduğunu ortaya koyuyor.
Gıda ve hijyen zinciri etkileniyor
Japonya’da 2020 yılından bu yana plastik poşetler ücretli olmasına rağmen, özellikle gıda ve perakende sektöründe ürünlerin çok katmanlı plastiklerle paketlenmesi yaygın bir uygulama olarak sürüyor. Ancak stok sıkıntısı bu alışkanlıkları da değiştirmeye başladı. Kawasaki’de bir süpermarket yönetimi, tedarik daralması nedeniyle personeline meyve ve sebzeleri ayrı plastik poşetlere koymama talimatı verdi. İşletmeler ayrıca küçük plastik gıda tepsilerinin temininde de ciddi sıkıntı yaşandığını belirtiyor. Tokyo yakınlarında bir fırın ise Orta Doğu kaynaklı nafta sıkıntısını gerekçe göstererek baget ekmek poşetlerinin tükendiğine dair bilgilendirme notları asmaya başladı. Gıda üretiminde kullanılan plastik eldivenlerde de arz sıkıntısı yaşandığı, hijyen hassasiyeti nedeniyle sürecin daha da zorlaştığı ifade ediliyor.
Tüketici alışkanlıkları değişiyor
Kofu kentindeki bazı işletmeler, müşterilerini alternatif çözümlere yönlendiriyor. Kendi kaplarını getiren müşterilere ücretsiz ikramlar veya ek porsiyonlar sunulması gibi uygulamalar devreye alındı.
Atık yönetimi sistemi de etkilendi
Evsel atıkların renkli plastik poşetlerle ayrıştırıldığı Japonya’daki belediye sistemleri de krizden etkilendi. Vatandaşların panik alımı nedeniyle marketler satış kotaları getirmek zorunda kaldı. Bazı belediyeler ise geçici olarak farklı tür poşetlerle çöp atımına izin vermeye başladı.
Kriz bölge geneline yayılıyor
Sorun yalnızca Japonya ile sınırlı kalmadı. Orta Doğu’dan enerji ve nafta ithal eden diğer Doğu Asya ülkelerinde de benzer etkiler görülüyor. Güney Kore’nin başkenti Seul’de plastik çöp poşeti satışlarının mart ayında beş kat arttığı, talep patlaması sonrası satış kısıtlamalarına gidildiği bildirildi.
Tayvan’da ise plastik toptan satış fiyatlarının bu yıl yüzde 40’a kadar yükseldiği belirtilirken, hükümet stokçuluğa karşı denetimleri artırdı ve halka sakin kalma çağrısı yaptı.