Buca’daki tarihi yapılardan biri olan Nicola Aliotti Evi, 1800’lerin sonunda inşa edildiği tahmin edilen ve Levanten kültürünün izlerini taşıyan önemli bir yapıdır. İlk sahipleri, dönemin önemli Levanten ailelerinden Aliotti Ailesi olup, zamanla Balladur Ailesi de bu yapıda yaşamıştır. Son olarak Türk kökenli Yalaz ailesinin kullanımına geçen yapı, 1970’lerden itibaren kullanılamaz hale gelmiş, 1980’lerde restorasyonu gündeme gelmesine rağmen gerekli onayları alamamış ve günümüzde harabe bir durumda kalmıştır.
Levanten kültürünün izleri
Nicola Aliotti Evi, Levanten topluluğunun Buca’daki varlığını yansıtan önemli bir yapı olarak dikkat çeker. Levantenler, Osmanlı döneminde İzmir gibi liman kentlerinde ticaretle uğraşan, genellikle Fransız ve İtalyan kökenli Katolik Hristiyanlar olarak tanımlanır. İzmir, 17. yüzyıl itibarıyla Osmanlı’nın Avrupa ile ticaret yapan en önemli kentlerinden biri haline gelmiş ve Levanten tüccarlar buraya yerleşerek şehir kültürüne büyük katkı sağlamıştır.
Buca ve çevresinde yaşayan Levantenler, mimari tarzları, ticari ilişkileri ve kültürel alışkanlıklarıyla bölgeye özgü bir yaşam biçimi oluşturmuşlardır. İzmir’de Levanten aileler genellikle Rum, Ermeni ve Gürcü kökenli bireylerle evlilikler yaparak topluma entegre olmuş, ancak Avrupa’dan getirdikleri gelenekleri de sürdürmüşlerdir.
Nicola Aliotti Evi’nin bugünkü durumu
1970’lerden itibaren terk edilen Nicola Aliotti Evi, zaman içinde daha da harap hale gelmiş, 1980’lerde restorasyon çalışmaları gündeme gelse de resmî kurumlardan gerekli izinleri alamadığı için kaderine terk edilmiştir. Nicola Aliotti Evi, Levanten mirasının yok olmaya yüz tuttuğu örneklerden biri olarak dikkat çekmektedir.
