Nepal-Çin sınırında günlerdir devam eden sel ve heyelan felaketinin ardından bölgede alarm seviyesini yükselten yeni bir gelişme yaşandı. Tibet tarafında heyelan enkazının bir nehri tıkaması sonucu oluşan doğal barajın çöktüğü ve büyük miktarda suyun Nepal yönüne ilerlemeye başladığı açıklandı. Nepal polisi, gelişmenin ardından Bhote Koshi ve Trishuli nehirleri boyunca yaşayanlara acilen yüksek ve güvenli bölgelere çıkmaları çağrısında bulundu. Arama kurtarma çalışmalarında görev yapan ekipler de güvenli alanlara çekilirken, Nepal'de çalışmalar 90 dakika süreyle durduruldu.
Kurtarma ekiplerine bölgeden çekilin talimatı
Rasuwa'da kriz yönetimi ve koordinasyondan sorumlu polis yetkilisi Deep Shamsher Jabra, doğal barajın çöktüğü bilgisinin alınmasının ardından sahadaki güvenlik personeli ve kurtarma ekiplerinin güvenli bölgelere yönlendirildiğini açıkladı. Polis tarafından yapılan açıklamada, Tibet tarafındaki barajın yeniden yıkıldığı bilgisi üzerine bölgede bulunan güvenlik personeli, kurtarma ekipleri ve vatandaşların dikkatli olmaları ve derhal güvenli alanlara geçmeleri istendi. Bölgede bulunan görgü tanıkları da gelişmenin ardından yerel halkın tepelere ve yüksek kesimlere doğru kaçtığını aktardı.
“Saatli bomba” olarak nitelendirilmişti
Çin ve Nepal makamları, Himalayalar'daki ilk felaketin ardından oluşan doğal göllerin yeni bir afete yol açabileceği konusunda günlerdir uyarılarda bulunuyordu. Tibet'in Shigatse bölgesindeki Jilong'da oluşan doğal gölün yaklaşık 150 metre uzunluğunda ve 40 ila 50 metre derinliğinde olduğu, içerisinde 1,5 ila 2 milyon metreküp arasında su bulunduğu tahmin ediliyordu. Doğal barajın beton yerine gevşek kaya ve tortulardan oluşması nedeniyle yükselen su seviyesine dayanamayabileceği belirtilmişti. Çin Su Kaynakları Bakanlığı da önümüzdeki üç gün içinde göle yaklaşık 3 milyon metreküp daha su ulaşabileceği tahmininde bulunmuştu. Bu miktarın yaklaşık 1.200 olimpik yüzme havuzunu doldurabilecek seviyede olduğu belirtilirken, yağışların devam etmesi nedeniyle 1 Eylül civarının bölge açısından kritik dönem olabileceği değerlendirilmişti.
Nepal’de yüzlerce kişi kayıp
Nepal-Çin sınırındaki felaket 26 Ağustos'ta Himalayalar'da buzul, kaya ve toprak kütlelerinin çökmesiyle başladı. Buz ve kaya parçalarının vadiden saatte yaklaşık 180 kilometre hızla ilerlediği ve 20 kilometreden uzun bir mesafe kat ederek dev bir enkaz akışına dönüştüğü bildirildi. Nepal ve Tibet'i etkileyen sel ve heyelan felaketinde can kaybı da hızla arttı. Nepal Başbakanlık Ofisi, ülkede 469 kişinin hayatını kaybettiğini ve 977 kişinin kayıp olduğunu açıkladı. Çinli yetkililere göre Tibet'te ise en az 3 kişi öldü, 558 kişi kayboldu. Nepal'deki yetkililer, kayıp kişilerin 644'ünün yabancı uyruklu olduğunu belirtti.
Felaketin nedeni sonradan netleşti
Bölgede yaşanan felaketin nedeni konusunda ilk değerlendirmeler daha sonra değişti. Başlangıçta deprem olarak kaydedilen sismik hareketin, yapılan incelemelerin ardından bir buzul çökmesi ve bunun oluşturduğu enkaz akışından kaynaklandığı açıklandı. Buzuldan kopan büyük kütlenin kaya ve enkazı beraberinde sürükleyerek nehir sistemine ulaşmasının, aşağı kesimlerde yıkıcı sel ve heyelanları tetiklediği değerlendirildi. Buz kütlesinin oluşturduğu devasa su ve moloz dalgasının vadi boyunca ilerleyerek Nepal ile Tibet sınırındaki nehre yöneldiği ve güzergahındaki çok sayıda noktayı etkilediği bildirildi. Bölgede arama kurtarma çalışmalarının yanı sıra yeni su baskınları ve heyelan riskine karşı güvenlik önlemleri artırılırken, yetkililer nehir güzergahında yaşayanların yüksek ve güvenli bölgelere çıkmaları yönündeki uyarılarını sürdürüyor. İstersen bunun için daha vurucu, tıklanma odaklı 8-10 başlık da çıkarabiliriz kuzum.