NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Shekerinska, Türkiye’nin savunma sanayisindeki gelişiminin yalnızca son yıllarla sınırlı olmadığını, uzun süredir devam eden bir sanayi dönüşümüne işaret ettiğini söyledi. Türkiye’nin NATO Nezdinde Daimi Temsilcisi Büyükelçi Basat Öztürk ile Brüksel’deki Türkiye-AB İş Zirvesi kapsamında düzenlenen oturuma katılan Shekerinska, Avrupa’nın savunma sorumluluğundan teknolojik yeniliklere, Rusya kaynaklı tehditlerden Karadeniz’deki gelişmelere kadar birçok başlıkta değerlendirmelerde bulundu.
Ankara Zirvesi’nde savunma işbirliği öne çıktı
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) ve Avrupa İş Zirvesi (EBS) işbirliğiyle düzenlenen “NATO ve Avrupa: Ankara Zirvesinin Ardından Güvenlik Mimarisi” başlıklı oturumda konuşan Shekerinska, Lahey Zirvesi’nde savunma harcamalarına ilişkin verilen taahhütlerin, 7-8 Temmuz’da Ankara’da gerçekleştirilen NATO Zirvesi’nde somut askeri kabiliyetlere dönüştürülmesinin ele alındığını belirtti.
Avrupalı müttefikler ile Kanada’nın savunma alanındaki sorumluluklarının arttığını ifade eden Shekerinska, bu ülkelerin 2025 ve 2026 yıllarında savunmaya 250 milyar dolardan fazla ilave kaynak ayırdığını bildirdi. Bu artışı, son yıllarda önemli ölçüde değişen güvenlik koşullarına verilen rasyonel bir yanıt olarak değerlendirdi.
Savunma harcamalarının ötesinde somut kabiliyet hedefi
NATO bünyesinde yük paylaşımı konusunun İttifakın kuruluşundan bu yana gündemde olduğunu hatırlatan Shekerinska, Ankara Zirvesi’nde savunma bütçelerinin yanı sıra sözleşmelerin ve ülkeler arasındaki savunma işbirliğinin de ele alındığını söyledi. Zirve kapsamında yaklaşık 50 milyar dolarlık sözleşmenin duyurulduğunu ve imzalandığını aktardı.
Savunmaya daha fazla kaynak ayrılmasının tek başına yeterli olmayacağını vurgulayan Shekerinska, asıl amacın bu yatırımlarla ihtiyaç duyulan askeri kabiliyetleri geliştirmek olduğunu dile getirdi.
Ankara Zirvesi’nde verilen mesajlardan birinin “daha güçlü bir İttifak içinde daha güçlü bir Avrupa” olduğunu belirten Shekerinska, Avrupa ülkeleri ile Kanada’nın özellikle konvansiyonel caydırıcılık alanında daha fazla sorumluluk üstleneceğini kaydetti.
Hibrit saldırılar ve Rusya kaynaklı tehditler
Shekerinska, hibrit tehditlerin ve saldırıların geleneksel askeri tehditler kadar tehlikeli olabileceğine dikkati çekti. Rusya’nın giderek daha pervasız ve riskli eylemlere yöneldiğini savunan Shekerinska, Moskova’nın son aylarda savaş alanında kayda değer bir üstünlük sağlayamadığını ve her ay 40 binden fazla asker kaybettiğini ileri sürdü.
Buna karşın Rusya’nın Ukrayna’daki kritik altyapıyı hedef alan saldırılar, hava sahası ihlalleri, sabotaj, kundaklama ve suikast tehditleri gibi faaliyetlerle NATO müttefiklerinin Ukrayna’ya verdiği desteği zayıflatmaya çalıştığını ifade etti.
NATO’nun bu tehditler karşısında kararlılığını koruyacağını belirten Shekerinska, İttifakın askeri açıdan daha güçlü olduğunu ve teknolojik üstünlüğünü muhafaza etmek için yatırımlarını sürdürmesi gerektiğini söyledi.
Ukrayna’ya desteğin devam etmesinin önemini vurgulayan Shekerinska, Rusya’nın bu desteği zayıflatarak stratejik bir zafer elde edemeyeceğinin gösterilmesi gerektiğini kaydetti.
Savunmada teknoloji ve yapay zeka dönemi
Ukrayna’daki savaşın savunma teknolojilerinin önemini artırdığını ve yenilik süreçlerini hızlandırdığını belirten Shekerinska, veri odaklı çözümlerin gelecekte askeri alanda daha belirleyici olacağını ifade etti.
Türk savunma sanayisindeki gelişmelere de değinen Shekerinska, Türkiye’de uzun süredir devam eden sanayi dönüşümüne işaret ederek şu değerlendirmede bulundu:
“Türk savunma sanayisinde de mükemmel örneklerimiz var. Çünkü burada yalnızca son birkaç yıldır değil, daha uzun süredir adeta bir sanayi devrimine tanık oluyoruz.”
Yapay zeka tabanlı teknolojiler ile insansız hava araçlarına karşı geliştirilen sistemlerin önemine değinen Shekerinska, savunma sanayisindeki yenilikçiliğin korunması için şirketler arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Üretim kapasitesinde 38 milyar dolarlık artış
Savunma sanayisinde üretim kapasitesinin artırılmasının uzun süreli çatışmalar açısından stratejik önem taşıdığını belirten Shekerinska, Ankara Zirvesi’nde açıklanan sözleşmelerin yanı sıra üretim kapasitesinde 38 milyar dolarlık artış yaşandığını aktardı.
Savunma alanında ticaretin ve ortak çalışmaların önündeki engellerin azaltılmasını desteklediklerini ifade eden Shekerinska, Atlantik’in iki yakasındaki savunma sanayilerinin yanı sıra Avrupa Birliği üyesi olmayan NATO müttefiklerinin üretim ve teknoloji imkanlarından da yararlanılması gerektiğini dile getirdi.
Asya-Pasifik ülkeleriyle de yakın işbirliği yürütüldüğünü belirten Shekerinska, buna rağmen toplam üretim kapasitesinin henüz hedeflenen seviyeye ulaşmadığını söyledi.
NATO’nun odağında Karadeniz ve doğu kanadı var
Karadeniz’deki gelişmeleri de değerlendiren Shekerinska, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin sabah saatlerinde Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova ile görüştüğünü bildirdi. Müttefiklerin, yürütülen soruşturmanın ilerletilmesi için ilave destek sağladığını belirtti.
Ukrayna’nın kendisini savunmak için mücadele ettiğini ifade eden Shekerinska, yaşanan gelişmelerin Rusya’nın Ukrayna’ya saldırma kararının sonucu olduğunu söyledi.
NATO’nun güvenlik yaklaşımının yalnızca Karadeniz ile sınırlı olmadığını vurgulayan Shekerinska, Kuzey Kutbu’ndan Karadeniz’e kadar uzanan doğu kanadının tamamına odaklandıklarını ve bu bölgedeki çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
