Jeopolitik riskler ve iklim koşullarına ilişkin gelişmeler, küresel emtia piyasalarında arz endişelerini artırırken özellikle tarım ürünlerinde dikkat çekici fiyat hareketleri yaşandı. Kakao başta olmak üzere buğday, mısır, soya fasulyesi, pirinç, şeker ve pamuk fiyatlarında geçen ay yükseliş görüldü.
Tarım emtialarında fiyatlar yükseldi
Chicago Ticaret Borsası'nda geçen ay kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 21, mısırda yüzde 16, soya fasulyesinde yüzde 8,5 ve pirinçte yüzde 9,2 arttı. Intercontinental Exchange'de ise libre bazında kahve fiyatları yüzde 1 gerilerken şeker yüzde 21,5, pamuk yüzde 13,9 yükseldi.
Buğday fiyatlarındaki yükselişte Rusya-Ukrayna savaşının Karadeniz'deki tahıl ticaretine yönelik oluşturduğu riskler etkili oldu. Saldırılar nedeniyle tahıl yükleme faaliyetlerinin aksaması ve bazı limanların kapanması, küresel buğday arzına ilişkin endişeleri artırdı.
Mısır fiyatlarında ise El Nino, kuraklık ve jeopolitik risklerin yanı sıra Brezilya'da üretimin ve ABD'de rekoltenin düşebileceğine yönelik beklentiler etkili oldu. Petrol fiyatlarındaki artış da biyodizel üretiminde kullanılan mısıra yönelik talep beklentilerini destekledi.
Kakao fiyatları altıncı ayda da yükseldi
Geçen yıl sert düşüş yaşayan kakao fiyatları, 2026'da yönünü yeniden yukarı çevirdi. Ton başına kakao fiyatı geçen ay yüzde 25,5 yükselerek 6 bin 771 dolara ulaştı. Böylece fiyatlar art arda altıncı ayda yükselmiş oldu. Kakao fiyatları 2026'ya düşüşle başlarken ocak ve şubat aylarında sırasıyla yüzde 31,3 ve yüzde 30,7 geriledi. Mart ayında yüzde 14,3, nisanda yüzde 8,2, mayısta yüzde 9,9, haziranda yüzde 29,4 ve temmuzda yüzde 6,3 yükselen kakao, yılın ilerleyen döneminde güçlü bir toparlanma gösterdi. Geçen yıl ise Batı Afrika'daki kuraklık endişelerinin azalması ve rekoltedeki artışın etkisiyle kakao fiyatları yüzde 48,1 gerilemiş ve tüm zamanların en hızlı yıllık düşüşünü yaşamıştı.
2026-2027 sezonunda arz açığı endişesi
Intesa Sanpaolo Kıdemli Emtia Ekonomisti Daniela Corsini, kakao fiyatlarındaki yükselişte Orta Doğu'daki savaşın enerji maliyetlerini artırması, iklim değişikliğinin etkileri ve El Nino'nun neden olduğu yüksek sıcaklıkların hasatlar üzerindeki olumsuz etkisinin rol oynadığını belirtti. Corsini, Batı Afrika'daki tedarik kesintilerinin önümüzdeki aylarda daha da kötüleşebileceğine dikkat çekerek El Nino'nun bölgeyi etkileyen yıllık Harmattan rüzgarlarını güçlendirebildiğini ve bunun kakao ağaçları üzerindeki baskıyı artırabileceğini ifade etti., Bazı analistlerin 2026-2027 sezonuna ilişkin küresel arz fazlası beklentilerini aşağı çektiğini belirten Corsini, özellikle Asya'da güçlenen talep nedeniyle küresel kakao piyasasında yeniden arz açığı oluşabileceğine yönelik değerlendirmelerin de bulunduğunu aktardı.
Fildişi Sahili ve Gana yakından izleniyor
Rabobank Emtia Analisti Oran van Dort da kakao fiyatlarındaki yükselişte 2026-2027 sezonunda üretime ilişkin endişelerin etkili olduğunu söyledi. Dort, özellikle El Nino riski ile dünyanın önde gelen kakao üreticilerinden Fildişi Sahili ve Gana'da mahsul gelişimi ve çiçeklenmenin yavaşlamasının piyasalar tarafından yakından takip edildiğini belirtti. Piyasalardaki beklentinin büyük ölçüde El Nino'nun en kötü senaryoda etkili olabileceği ve ürün veriminin zayıflayabileceği ihtimali etrafında şekillendiğini ifade eden Dort, bu görünümün spekülatif yatırımcıların kakao fiyatlarının yükseleceğine yönelik beklentilerini de güçlendirmiş olabileceğini kaydetti.