Türkiye’de modern mobilya tasarımı ve üretiminin gelişiminde önemli rol oynayan içmimar Bediz Koz’un 90 yıllık yaşam ve meslek serüveni kitaplaştırıldı. İzmirli akademisyenlerin katkılarıyla hazırlanan eser, İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) Yayınları tarafından okuyucuyla buluşturuldu. Koz’un tasarımcı kimliğinin ayrıntılı biçimde ele alındığı kitapta, sözlü tarih röportajlarının yanı sıra mobilya ve içmimarlık projeleri, fotoğraflar ve meslek yaşamından anekdotlar da yer alıyor. Bu yönüyle çalışma, yalnızca bir tasarımcının yaşam öyküsünü aktarmakla kalmayarak Türkiye’de modern mobilya ve içmimarlık tarihinin önemli dönemlerine ilişkin kapsamlı bir kaynak niteliği taşıyor.
İzmirli akademisyenler hazırladı
Kitap, Türkiye’de modern mobilya tasarımı ve üretiminin geçirdiği dönüşümü belgelemek amacıyla yürütülen “DATUMM: Dokümantasyon ve Arşivleme Türkiye’de Modern Mobilya” ve “Sözlü Tarihle Türkiye Mobilya ve İçmimarlık Tarihini Okumak” projeleri kapsamında hazırlandı. Eserin yazarları arasında İzmir Ekonomi Üniversitesi İçmimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Deniz Hasırcı, Yaşar Üniversitesi İçmimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zeynep Tuna Ultav, İEÜ’den Doç. Dr. Deniz Avcı ve Ghent Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Melis Örnekoğlu Selçuk bulunuyor. “Sözlü Tarih Yöntemiyle Türkiye’de Mobilya ve İçmimarlık Tarihini Okumak” serisinin altıncı kitabı olarak yayımlanan çalışma kapsamında akademisyenler, yaşamını Ankara’da sürdüren Bediz Koz’u da ziyaret ederek kitabı kendisine takdim etti. Buluşmada Koz, çalışmanın hazırlanmasında emeği geçen akademisyenlere teşekkür ederek memnuniyetini dile getirdi.
Koz’un tasarım yolculuğu kayıt altına alındı
Kitabın hazırlanma sürecinde Bediz Koz’un yanı sıra müşterileri, çalışma arkadaşları, öğrencileri ve aile bireyleriyle de sözlü tarih görüşmeleri gerçekleştirildi. Bu görüşmelerden elde edilen anlatılar, çok sayıda görsel belgeyle birlikte kitapta bir araya getirildi. 1958 yılında eşi Azmi Koz ile Ankara’da Butik A firmasını kuran Bediz Koz, daha sonra MPD (Mobilya, Planlama ve Dekorasyon) firmalarının kuruluşunda da yer aldı. Koz’un tasarladığı mekanlar arasında sanatçılar Suna Kan ve Ulvi Cemal Erkin’in evleri de bulunuyor. Projeyi yürüten akademisyenlerden Prof. Dr. Deniz Hasırcı, Türkiye’de modern içmimarlık tarihinde kadınların önemli katkılar sunmasına karşın bu katkıların geçmiş kayıtlarda yeterince görünür olmadığını belirtti. Bu nedenle gerçekleştirilen sözlü tarih çalışmalarının, hem Bediz Koz’un mesleki deneyimlerini hem de dönemin tasarım anlayışını gelecek kuşaklara aktarması açısından önem taşıdığını vurguladı.
“Tasarım tarihinde özel bir yere sahip”
Prof. Dr. Hasırcı, Bediz Koz’un mesleğine yaklaşımı, üretimle kurduğu güçlü bağ ve yenilikçi anlayışı sayesinde Türkiye’nin tasarım tarihinde özel bir konuma sahip olduğunu ifade etti. Hasırcı, Koz’un yaşam öyküsünün Türkiye’de modern içmimarlık ve mobilya tasarımının gelişimini anlamak açısından önemli bir tanıklık sunduğunu belirterek, “Bu kitapla yalnızca önemli bir meslek insanının hatıralarını kayıt altına almadık, aynı zamanda uzun yıllar boyunca yeterince görünür olmayan bir tasarım birikimini gelecek kuşaklara aktardık” dedi.
Kitap serisi devam edecek
Çalışmanın genç tasarımcılara da ilham vermesini beklediklerini belirten Hasırcı, sözlü tarih serisinin yeni kitaplarla devam edeceğini açıkladı. Kitapta yer alan bilgi ve belgelerin, Türkiye’de modern mobilya ve içmimarlık tarihine ilgi duyanlar için önemli bir kaynak oluşturması hedefleniyor. Eser, İzmir Ekonomi Üniversitesi Yayınları aracılığıyla ve kitabevlerinden okuyucuların erişimine sunuldu.