İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kentteki tarihi yapıların korunması, onarılması, kentsel ve yerel koruma bilincinin oluşturulması amacıyla düzenlediği Tarihe Saygı Yerel Koruma Ödülleri sahiplerini buldu. Bu yıl 21’inci kez düzenlenen ödüller, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay'ın ev sahipliğinde yapılan törenle onurlandırıldı. Başkan Tugay, “İzmir’in geçmişine saygı duyan, geleceğini önemseyen tüm yurttaşlarımızla birlikte bu yolu kararlılıkla yürümeye devam edeceğiz” dedi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanlığı tarafından yapılan ödüller, kentteki tarihi ve kültürel mirasa sahip çıkan doğru çalışmaları özendirmek, koruma bilincini yaygınlaştırmak ve olumlu örneklerin çoğalmasını sağlamak amacıyla gerçekleştiriliyor. Bu yıl 72 başvuru değerlendirmeye alındı ve ön elemeyi geçen 50 başvuru ödüllendirildi. Tören, Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde yapıldı. Açılışta Levni Band Grubu, Sami Hosseini şefliğinde Diriliş adlı ritm kompozisyonunu sergiledi.
Başkan Tugay: “Sizler iyi ki varsınız”
2003 yılından bu yana devam eden yarışmada emeği geçen tüm büyükşehir belediye başkanlarına teşekkür ederek konuşmasına başlayan Başkan Tugay, geçmişle bugünün arasında bağlantı kurmanın önemine vurgu yaptı:
“Bize her yıl aynı gerçeği yeniden hatırlatan, kentimizin, içinde yaşayan insanların biriktirdiği değerlerle, kentimize kazandırılan hikayelerle yarınlara baktığını gösteren değerli bir program. Bir kenti kent yapan şey, yalnızca ayakta duran yapılar değildir. O yapıların içinde sürdürülen hayatlar, o mekânlarda biriken hikayeler ve bütün bunlara sahip çıkan insanlar var. Yani sizler varsınız, iyi ki varsınız.”
“İyi örnekler başkalarına cesaret verir”
Tugay, kültürel mirasın korunmasının kimlik, yaşam kalitesi ve kent bağlarıyla ilgisi olduğunu vurguladı:
“Bugün, ödül alan her çalışma farklı alanlardan gelse de, hepsi aynı ortak değerde buluşuyor. Tarihi bir yapıda yaşamayı sürdürmenin sabrında, bir ustanın elinden düşmeyen emeğinde, bir mimarın ya da restoratörün gösterdiği titizlikte, bir araştırmacının, belgeselcinin ya da fotoğrafçının dikkatinde. Bu emekler sayesinde geçmiş, yalnızca anlatılan bir hikaye olarak kalmıyor; gündelik hayatın içinde yaşayan, paylaşılan ve geleceğe aktarılan bir değere dönüşüyor. Özenle korunan bir yapı, başka bir sokakta yeni bir sahiplenmenin önünü açar. Bir belgesel ya da fotoğraf, kent belleğinde kalıcı bir iz bırakır. Bir ustanın hikayesi, bir gencimiz için ilham verici olabilir. İzmir kültürel miras açısından yer üstünde olduğu kadar yer altında da çok güçlü bir kent. Sekiz bin beş yüz yıla uzanan çok katmanlı geçmişimiz doğru biçimde anlaşılmadan, bugünün kent kimliği doğru olamaz.”
“Kültürel mirasımızı hayatın dışında tutmuyoruz”
Kent tarihi için çalışmalarını sürdüreceklerini belirten Tugay:
“Kent hafızasını bütünlüklü biçimde korumayı, yer üstüyle yer altını aynı sorumlulukla ele almayı öncelik olarak görüyoruz. Neye sahip olduğumuzu bildiğimizde, neyi koruyacağımızı ve neyi geliştireceğimizi de biliriz. İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak biz, kültürel mirasımızı hayatın dışında tutmuyoruz. Onu yaşamın içinde tutan, insanlarla buluşturan ve kentin sürdürülebilir gelişimine katkı sunan bir anlayışla çalışıyoruz. Bu alanı sadece uzmanların alanı olmaktan çıkartıp, kentin ortak sorumluluğu haline getirmeyi önemsiyoruz. Bugün burada bulunan herkes, bu ortak sorumluluğun bir parçasıdır. Bu vesileyle yıllardır bu programın sürekliliği için emek veren tüm paydaşlarımıza, ödül alan hemşehrilerimize ve kültürel mirasımıza sahip çıkan herkese yürekten teşekkür ediyorum. İzmir’in geçmişine saygı duyan, geleceğini önemseyen tüm yurttaşlarımızla birlikte bu yolu kararlılıkla yürümeye devam edeceğiz.”
Uluslararası özel öneme sahip ödüller
2025 Seçici Kurul Başkanı Prof. Dr. Nuran Zeren Gülersoy, ödülün yerel yönetimler arasında tek ve sürekli program olduğunu belirterek:
“21. kez veriliyor olması ve her yıl kendini yenileyerek yoluna devam etmesi, ödülleri yalnızca yerel değil, uluslararası ölçekte de ayrıcalıklı bir konuma taşıyor.”
Ödül Komitesi adına konuşan Prof. Dr. Emel Göksu ise temel odağın yurttaş olduğunu vurguladı:
“Bu ödülü burada vatandaşa veriyoruz. Ranta rağmen koruma ısrarını sürdüren yurttaşa veriyoruz. Türkiye’deki pek çok ödülden farklı olarak bu ödül sivil bir nitelik taşıyor; vatandaşı merkeze alıyor ve onlara teşekkür ediyoruz. Korumanın öznesi olan insana teşekkür ediyoruz.”
Ödül alan çalışmalar
Farklı kategorilerde ödüller sahiplerini buldu:
Tarihi Yapıda Yaşam (Konut): Necla Umur Evi (Birgi) - Jüri Özel Ödülü, Filippucci Evi (Buca), Sevi ve Hakan Şeneken Evi (Buca), Nurten ve Halil İbrahim Ot Evi (Birgi), Esma ve İbrahim Çetinkaya Evi (Bademli, Ödemiş), Hatice Çetin Evi (Bademli, Ödemiş), Meltem Sağlam Evi (Bergama)
Tarihi Yapıda Yaşam (Üretim-Ticaret): Töngül Pide Fırını (Ödemiş), Mustafa Erdoğan, Bileyici (Tire)
Tarihi Mekânda Geleneksel Zanaatlar: Erol Yünel, Keçeci (Bademli, Ödemiş) - Jüri Özel Ödülü, Uğur Karataş, Cam Boncuk Ustası (Nazarköy, Kemalpaşa), Bekir ve Mehmet Yavaş, Havutçu (Torbalı), Etem Pir, Terzi (Tire), Ramazan Kavas, Semerci (Bergama)
Esaslı Onarım: Burcu ve Mahir Kaplan Evi (Çeşme), Arkas Sanat Göztepe - Ayşe&Seniha Mayda Köşkü - Jüri Özel Ödülü
Tarihi Çevre ve Kültür Varlıklarını Koruma: Selim Bonfil, Sarit Bonfil, Dilek Himam, Beki Şikar “İzmir’de Kadın Şapka Kültürü” (Sergi, Katalog, Film), Sedef Tunçağ “Urla Belge ve Anılarla” (Kitap), Nesrin Uyal Ortan “Girit’ten Urla’ya: Mübadil Uyal Ailesinin Öyküsü” (Kitap)
Tarihine Sahip Çıkan Okul Projeleri: 30’dan fazla okul ödüllendirildi; özel teşekkür ve teşekkür belgeleri ile genç nesillerin kültürel mirasa ilgisi desteklendi.
Seçici kurul ve katılımcılar
Seçici Kurul Başkanlığı’nı Prof. Dr. Nuran Zeren Gülersoy yürüttü. Kurulda mimarlık, arkeoloji ve sanat tarihi alanlarından uzmanlar yer aldı. Törene İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu, Tire Belediye Başkanı Hayati Okuroğlu, Arkas Holding Yönetim Kurulu Başkanı Lucien Arkas, bürokratlar, meclis üyeleri ve vatandaşlar katıldı.