İzmir’de 2025 ve 2026 yıllarında alınan koruma kurulu kararları kapsamında çok sayıda yeni alan arkeolojik sit olarak tescillendi. İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından alınan kararlarda; kaçak kazıyla ortaya çıkan alanlardan antik liman yapılarına, tümülüslerden savunma tahkimatlarına kadar farklı dönemlere ait kültür varlıklarının koruma altına alındığı görüldü.
Kurul kararlarına göre; Bayındır, Tire, Buca, Bayraklı ve Karaburun ilçelerindeki taşınmazlar için 1. ve 3. derece arkeolojik sit tescilleri yapıldı. Kararlarla birlikte ilgili parsellerin tapu kayıtlarına “arkeolojik sit” şerhi işlenecek, koruma amaçlı imar planları hazırlanacak ve geçiş dönemi kullanım şartları uygulanacak.
Kaçak kazı yeni sit alanını ortaya çıkardı
Bayındır Karahallı Mahallesi’nde 101 ada 396 parselde gerçekleştirilen kaçak kazının ardından bölgede yapılan incelemelerde Geç Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine tarihlenen seramik parçaları, pithos, künk ve çatı kiremitleri bulundu.
Bunun üzerine 101 ada içerisindeki 363, 364, 365, 367, 368 ve 396 parsellerin bulunduğu alan 3. derece arkeolojik sit ilan edildi.
Tire’de Roma ve Bizans izleri bulundu
Tire Büyükkale Mahallesi Yayla Mevkii’nde bulunan 174 ada 24 parselde yapılan incelemelerde Roma, Geç Roma ve Bizans dönemlerine ait duvar kalıntıları ile seramik ve çatı kiremidi parçaları tespit edildi.
Kurul, söz konusu alanın 3. derece arkeolojik sit olarak tescillenmesine karar verdi.
Kırıklar Cezaevi’nde tümülüs ve nekropol bulundu
Buca Kırıklar Mahallesi’ndeki Açık Cezaevi kampüsünde yürütülen kurtarma kazılarında tümülüs ve nekropol alanı ortaya çıkarıldı. Mezar odasında MS 4. ve 5. yüzyıla tarihlenen kandil, cam unguentarium ve çeşitli metal buluntularına ulaşıldı.
Kurul, tümülüsün bulunduğu alanı 1. derece arkeolojik sit, çevresindeki nekropol alanını ise 3. derece arkeolojik sit olarak tescilledi.
Yamanlar’da Hellenistik dönem savunma hattı bulundu
Bayraklı ve Doğançay sınırlarında, Yamanlar Dağı yüzey araştırmaları sırasında Klasik-Hellenistik döneme tarihlenen savunma tahkimatı ve kale duvarı kalıntıları belirlendi.
Sevil Akar Tanrıver ve ekibinin tespit ettiği alanda Geç Klasik-Hellenistik döneme ait seramik buluntularına da rastlandı. Kurul, kamu mülkiyetindeki taşınmazları 1. derece arkeolojik sit olarak tescil etti.
Karaburun’da antik tersane ve liman izleri tespit edildi
Karaburun Kösedere Mahallesi Boyabağı Mevkii’nde yürütülen arkeolojik yüzey araştırmalarında Roma, Geç Roma ve Bizans dönemlerine ait olası antik tersane, liman yapısı ve gemi çekek yerleri belirlendi.
Bölgede ayrıca Hellenistik dönemden Osmanlı dönemine kadar uzanan taşınabilir kültür varlıkları bulundu. Kurul, daha önce bir bölümü 1. derece sit ilan edilen alanın çevresindeki bazı parselleri de 3. derece arkeolojik sit kapsamına aldı.
Koruma amaçlı imar planları hazırlanacak
Kurul kararlarında, tescillenen alanlara ilişkin koruma amaçlı imar planlarının hazırlanarak kurula sunulması istendi. Ayrıca geçiş dönemi koruma esasları ve kullanım şartlarının da 3 yıl süreyle geçerli olacağı belirtildi.