Cemil Tugay’ın öncülüğünde başlatılan ücretsiz kompost seti uygulaması, İzmirlilerden büyük ilgi gördü. İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen proje kapsamında mutfak atıkları çöpe gitmek yerine komposta dönüştürülerek yeniden toprağa kazandırılıyor. Çalışmaya bir haftada yaklaşık 2 bin hane başvurdu.
Proje mahalle mahalle yayılıyor
Bokaşi (bokashi) kompost uygulaması ilk olarak Konak’ta Kültür ve Alsancak mahallelerinde başladı. Ardından:
-
Karşıyaka – Bostanlı ve Yalı mahalleleri
-
Bornova – Ergene, Erzene, EVKA 3, Kazım Dirik
mahallelerinde eğitimler verilerek set dağıtımları yapıldı. Gönüllü haneler başvurularını HİM – Hemşehri İletişim Merkezi (Alo 153) üzerinden gerçekleştiriyor.
“Vatandaşlarımızdan olağanüstü ilgi var”
Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Kompost Üretimi ve Geri Kazanım Şube Müdürlüğü’nde görevli ziraat yüksek mühendisi Tahsin Alp Aras, projenin gördüğü ilgiyi şu sözlerle anlattı:
“Başkanımızın talimatıyla müdürlüğümüz kuruldu, set alımları yapıldı. Daha ilk haftada 2 bine yakın talep geldi. Vatandaşlarımızdan olağanüstü bir ilgi var.”
“İzmir kazanacak, dünya kazanacak”
Projede görev alan ziraat yüksek mühendisi Ferdan Çiftçi ise uygulamanın çevresel önemine dikkat çekti:
“Küresel iklim krizi ve su sorununa karşı toprak verimliliğini artırmak için hemşehrilerimizle ortak bir yola çıkıyoruz. 10 bin kova ile başladık, proje büyüyerek devam edecek.”
Vatandaşlardan teşekkür mesajları
Projeye katılan yurttaşlar memnuniyetlerini dile getirdi.
Sibel Bengisu:
“Çok önemli bir adım. Bu uygulama sayesinde toprağın bereketi daha iyi anlaşılacak.”
Erkin Özer:
“Böyle bir duyarlılığımız varmış ama farkında değilmişiz. İzmir’den çıkması gurur verici.”
Füsun Taşyılmaz:
“Topraklarımızın beslenmesi ve sağlıklı nesiller için çok gerekli bir proje.”
Bokaşi kompost nedir?
Japonca’da “fermente organik madde” anlamına gelen bokaşi kompost;
-
Meyve–sebze atıkları
-
Yemek artıkları
-
Çay ve kahve posası
gibi organik atıkların kapalı kovada, az oksijenli ortamda yararlı mikroorganizmalarla fermente edilmesi esasına dayanıyor.
Bu yöntemle:
-
Koku ve sinek oluşumu engelleniyor
-
Çöp sahasına giden atık azalıyor
-
Sera gazı salımı düşüyor
-
Toprak besin değeri artıyor
Fermantasyon sürecinde oluşan sıvı ise seyreltilerek doğal gübre olarak kullanılabiliyor.
Üretilen kompostlar nerede kullanılacak?
Belediye ekipleri tarafından toplanan kompostlar:
-
Park ve bahçelerde
-
Tarımsal alanlarda
-
Peyzaj çalışmalarında
toprak iyileştirici olarak değerlendirilecek. Vatandaşlar isterlerse kendi ürettikleri kompostu bahçelerinde veya saksılarında da kullanabilecek.
Bokaşi kompost seti nasıl kullanılır?
Setlerin kullanımına ilişkin temel adımlar şöyle özetleniyor:
-
Musluk ve süzgeç kovaya yerleştirilir
-
Karton/mukavva taban hazırlanır
-
Atıklar küçük parçalara ayrılır
-
Talaş ve mikroorganizma sıvısı eklenir
-
Kapak sıkıca kapatılır (havasız ortam sağlanır)
-
Alt sıvı düzenli alınarak seyreltilip gübre yapılır
-
Fermente posa toprağa gömülür
Yoğun başvuru alan proje ile İzmir’de evsel organik atıkların kaynağında ayrıştırılması, çöp miktarının azaltılması ve sürdürülebilir çevre hedeflerine katkı sağlanması amaçlanıyor. Belediye yetkilileri, kompost seferberliğinin ilerleyen süreçte daha geniş mahallelere yayılacağını belirtiyor.
