İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen İzmir Gıda Sistemi Çalıştayı, üreticilerden akademisyenlere, kamu kurumlarından kooperatif ve sektör temsilcilerine kadar çok sayıda paydaşın katılımıyla Tarihi Havagazı Fabrikası Kültür Merkezi’nde başladı.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın öncülüğünde yürütülen çalışmalar kapsamında düzenlenen çalıştayda, kentin gıda sistemine ilişkin hazırlanan belgenin son şeklinin verilmesi hedefleniyor. Çalıştayda üretim, dağıtım, tüketim ve gıda atıklarıyla birlikte kırsal ve kentsel alanlar arasındaki bağlantılar bütüncül bir yaklaşımla ele alınıyor.
Kent-Bölge Gıda Sistemi (City Region Food Systems-CRFS) yaklaşımı çerçevesinde gerçekleştirilen çalıştayda, İzmir’in mevcut gıda sistemi analiz edilirken uygulanabilecek politika ve eylem önerileri de değerlendiriliyor.
Tugay: “Üretmek kadar gıdanın ulaşacağı pazar da önemli”
Çalıştayın açılışında konuşan Başkan Cemil Tugay, İzmir’in Türkiye’nin önemli tarımsal üretim merkezlerinden biri olduğunu belirterek üretim kadar ürünlerin tüketiciye ulaşma biçiminin de önem taşıdığını söyledi.
İzmir’in 2024 yılında 479 bin ton patates ürettiğini, bunun 58 bin tonunun başka illere gönderildiğini belirten Tugay, aynı dönemde kente diğer illerden 41 bin ton patates geldiğini ifade etti.
Tugay, bu verilerin üretim, dağıtım ve tüketim süreçlerinde daha güçlü bir planlama ve koordinasyona ihtiyaç olduğunu gösterdiğini belirterek, üretici ile tüketici arasındaki zincirin güçlendirilmesi ve gıda kayıplarının azaltılması gerektiğini dile getirdi.
“Gıdaya erişim bir sosyal adalet meselesi”
Gıda sisteminin yalnızca tarımsal üretimden ibaret olmadığını vurgulayan Tugay, ekonomik koşulların da vatandaşların sağlıklı gıdaya erişimini etkilediğini söyledi.
Yoksulluğun arttığı bölgelerde gıdaya erişimin zorlaştığını ifade eden Tugay, üreticinin emeğinin karşılığını aldığı, tüketicinin ise sağlıklı, yeterli ve uygun fiyatlı gıdaya ulaşabildiği bir sistem oluşturulması gerektiğini belirtti.
İzmir Gıda Sistemi Belgesi çalışmalarında gıdanın ekolojik, ekonomik ve sosyal boyutlarının birlikte ele alındığını söyleyen Tugay, kent genelinde gıdaya erişimde yaşanan farklılıkların bölge bölge değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Çocukların sağlıklı beslenmesi için yeni misyon
Çalıştayın en dikkat çeken başlıklarından biri ise çocukların beslenmesi ve gıda güvenliği oldu.
Başkan Tugay, yetersiz beslenmenin çocukların gelişiminin yanı sıra eğitim süreçlerini de etkileyebileceğini belirterek, yeterli ve nitelikli gıdaya erişimin eğitimde fırsat eşitliği açısından da önemli olduğunu söyledi.
Bu kapsamda İzmir Büyükşehir Belediyesi bünyesinde “Çocuklar ve Gıda Güvenliği Misyon Projesi”nin başlatıldığını açıklayan Tugay, özel bir çalışma grubunun oluşturulduğunu duyurdu.
Proje kapsamında belediyenin kreşleri, yurtları, yemekhaneleri ve toplu beslenme hizmeti verilen diğer alanlarında kullanılan gıdalardan mutfak ekipmanlarına, hazırlama süreçlerinden pişirme yöntemlerine kadar farklı başlıkların inceleneceği belirtildi.
Aşırı işlenmiş gıdalara karşı eğitim çalışmaları
Proje kapsamında çocukların gıda yoluyla zararlı kimyasallara maruz kalmasının azaltılması için bilimsel çalışmalar yürütüleceğini ifade eden Tugay, Sağlık Dairesi Başkanlığı aracılığıyla vatandaşlara yönelik rehber kitap ve kitapçıkların hazırlanacağını söyledi.
Çocuk sağlığı açısından aşırı işlenmiş gıdalar konusunda da farkındalık çalışmalarının artırılacağını belirten Tugay, bu alanda eğitim programlarının düzenleneceğini kaydetti.
İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin çocuklara yönelik beslenme desteği çalışmaları da yeni eğitim döneminde devam ediyor. Belediye tarafından hazırlanan beslenme paketlerinin, belirlenen okullardaki ilkokul öğrencilerine ulaştırılmasına 28 Eylül itibarıyla yeniden başlanacağı açıklanmıştı.
İZMAR, Süt Kuzusu ve Kent Lokantaları aynı sistemin parçaları
Tugay, gıda güvenliğinin yalnızca tarım ve üretim sektörünün konusu olmadığını belirterek İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen farklı çalışmaların da kent-bölge gıda sistemi yaklaşımının parçaları olduğunu ifade etti.
İZMAR, Süt Kuzusu, Kent Lokantaları, Bokaşi Kompostu, Üretici Pazarları ve Kent Bostanları gibi uygulamalara dikkat çeken Tugay, kırsal üretim ile kent yaşamını; halk sağlığı, sosyal adalet, kültürel miras ve ekolojik dengeyle birlikte değerlendiren bir yol haritası oluşturmayı hedeflediklerini söyledi.
Tugay, “Üreticimizin emeğini, doğamızın varlığını ve her hemşehrimizin sağlıklı gıda hakkını koruyan İzmir için çalışacağız” ifadelerini kullandı.
Yaklaşık 100 bin veriyle İzmir’in gıda haritası çıkarılıyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanı Nehir Yüksel de çalıştayın hazırlık sürecine ilişkin bilgi verdi.
Yüksel, İzmir Kent-Bölge Gıda Sistemi Belgesi kapsamında üretimden tüketime, dağıtımdan gıda atıklarına kadar geniş bir alanın incelendiğini belirtti. Çalışmalarda yaklaşık 100 bin veri kullanıldığını, Coğrafi Bilgi Sistemleri temelli haritalar oluşturulduğunu ve saha doğrulamaları gerçekleştirildiğini aktardı.
İzmir’in uluslararası deneyimlerden yararlanması amacıyla Şubat 2026’da Milano Gıda Paktı’na üye olduğunu belirten Yüksel, Gıda ve Gastronomi Konseyi toplantıları ile beş ayrı odak toplantısında kentin mevcut gıda sistemi, altyapısı ve potansiyelinin değerlendirildiğini söyledi.
Yüksel, çalıştayın amacını ortak hedefler, güçlü koordinasyon ve izlenebilir bir eylem planı oluşturmak olarak açıkladı.
İzmir’in gıda sistemi için ortak yol haritası
İzmir Gıda Sistemi Çalıştayı ile üretimden sofraya uzanan süreçte kentin ihtiyaçlarının bütüncül şekilde değerlendirilmesi ve İzmir Gıda Sistemi Belgesi’ne son şeklinin verilmesi hedefleniyor. Çalıştayda ortaya çıkacak önerilerin, kentin tarımsal üretiminden gıda erişimine, çocukların beslenmesinden atık yönetimine kadar farklı alanlarda geleceğe yönelik politikaların oluşturulmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.
