İzmir Büyükşehir Belediyesi, inşaat ve altyapı çalışmalarından kaynaklanan hafriyat toprağının doğaya kontrolsüz dökülmesini önlemek için denetimlerini sürdürüyor. Kemalpaşa Sütçüler Hafriyat Toprağı Depolama Sahası’na Kasım 2025’ten bu yana 1 milyon 86 bin 300 ton hafriyat toprağı kabul edilirken sahaya 42 bin 263 araç giriş yaptı. Kent genelinde ise bugüne kadar 963 bin 624 metrekarelik alanda 106 bin 390 fidan toprakla buluşturuldu.
Hafriyat toprağı kontrollü şekilde taşınıyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi, kentsel gelişim ve altyapı çalışmaları sırasında ortaya çıkan hafriyat toprağının boş arazilere, tarım alanlarına, dere yataklarına ve ormanlık alanlara gelişigüzel dökülmesini önlemek amacıyla çalışmalarını sürdürüyor. Egeşehir AŞ Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında hafriyat toprağı, belirlenen depolama sahalarına kayıtlı, kontrollü ve denetimli şekilde taşınıyor.
Kontrolsüz dökümler yalnızca görüntü ve çevre kirliliğine neden olmuyor. Hafriyatın inşaat yıkıntı atıkları ve farklı malzemelerle karışması, toprak ve su kaynakları açısından da risk oluşturuyor. Belediye, belirlenen sahaların etkin kullanılmasıyla kaçak dökümlerin önüne geçmeyi ve çevresel etkileri azaltmayı hedefliyor.
42 bin 263 araç sahaya giriş yaptı
Orman Genel Müdürlüğü’nden 5 yıllığına devralınan Kemalpaşa Sütçüler Hafriyat Toprağı Depolama Sahası, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin en geniş ve aktif kullanılan depolama alanı olarak öne çıkıyor. 154 bin 743 metrekarelik alana sahip sahaya Kasım 2025’ten bu yana 1 milyon 86 bin 300 ton hafriyat toprağı kabul edildi. Aynı dönemde sahaya 42 bin 263 araç giriş yaptı.
Günlük ortalama 250 ila 400 aracın giriş yaptığı sahada denetimler, araçlar alana ulaşmadan başlıyor. Hafriyat üreticileri ve nakliyeciler, Hafriyat Yönetim Bilgi Sistemi’ne kayıt yaptırıyor. Taşınacak malzemenin kaynağı, ada-parsel bilgisi, miktarı ve kullanılacak araçlar sisteme işleniyor. Belgeler belediye ekiplerince kontrol edildikten sonra taşıma işlemi başlatılıyor.
Plaka tanıma sistemiyle araçlar, sisteme kayıtlı belge numaralarıyla eşleştiriliyor. Kantar üzerindeki kameralarla yükler kontrol ediliyor, kamyonların dorselerindeki brandalar açılarak taşınan malzemenin niteliği inceleniyor. Toprağın altında sakıncalı bir malzeme tespit edilmesi durumunda, kamyon sahadan çıkmadan iş makineleri ve kepçelerle malzeme yüklenerek geri gönderiliyor. Böylece sahaya yalnızca uygun nitelikteki hafriyat toprağının kabul edilmesi sağlanıyor.
“Amacımız kaçak dökümleri engellemek”
Çevre Koruma ve Kontrol Müdürü Sinem Çok, Sütçüler’deki alanın kapasitesinin 5 milyon metreküpün üzerinde olduğunu ve kapasitenin yaklaşık yarısının kullanıldığını belirtti. İzmir’in farklı bölgelerinde yeni depolama sahaları için arayışların devam ettiğini ifade eden Çok, kontrollü depolama alanlarının iki temel amacına dikkat çekti.
Çok, çalışmaların hedeflerini şu sözlerle anlattı: “Bu sahalar oldukça önemli. Amacımız kaçak dökümleri engellemek, vatandaşı yasal sahalara yönlendirmek. İkincisi dijital veri altlığı hazırlamak istiyoruz. Şehrin hangi bölgesinden ne kadar miktarda geliyor, bunu belirleyebilmek istiyoruz. Kurumsal bellek oluşturmak istiyoruz”
Kaçak dökümlerin yalnızca boş arazilere moloz bırakılmasından ibaret olmadığını vurgulayan Çok, farklı atıkların çevre ve insan yaşamı açısından oluşturabileceği tehlikelere de dikkat çekti.
Çok, konuyla ilgili şunları söyledi:
“Bu atıklar önce dere yataklarına, orman alanlarına veya kullanılmayan tarım arazilerine dökülüyor. Başta görüntü kirliliği ve çevre kirliliği oluşturuyor. Bu sadece hafriyat toprağı değil, inşaat yıkıntı atığı, asbest sıkıntısı var. Karışık malzeme geldiğinde yer altı sularına, dolayısıyla günlük kullandığımız şebeke suyuna, deniz sularına varana kadar her şeyi etkileyebilecek durumda. Dolayısıyla kaçak döküm kentler açısından büyük bir sıkıntı. Kaçak döküm konusunda hepimizin bilinçli olması gerekiyor.”
Eski döküm sahaları yeşil alanlara dönüştürülüyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi, hafriyat toprağı depolama faaliyetlerinin yanı sıra kullanım ömrünü tamamlayan döküm sahalarını da yeniden doğaya kazandırıyor. Sütçüler’deki alanın geçmişte taş ve maden ocağı olarak kullanıldığını belirten Sinem Çok, sahadaki dolum işlemlerinin Orman Bölge Müdürlüğü’nden alınan izinler doğrultusunda gerçekleştirildiğini söyledi.
Çok, alanın kullanım süresi sona erdiğinde uygulanacak çalışmaları şöyle anlattı:
“Sahanın kapasitesi dolduğunda veya süresi bittiğinde, bahçe toprağı döküp ağaçlandırıp Orman Bölge Müdürlüğü’ne bir orman alanı olarak teslim edeceğiz. Daha önceden taş ocağı, maden ocağı olan alanları böylelikle geri kazandırmış olacağız. Zaten koca bir obruk halinde devralıyoruz biz burayı. Orası eski haline geri dönsün diye oradayız. Dolumlar da Orman Bölge Müdürlüğü’nden aldığımız izinler doğrultusunda yapılıyor. Nihayetinde obruk gibi açılmış, muhteviyatı bozulmuş alanı biz tekrar ağaçlandırarak halkın, vatandaşın kullanımına geri sunmuş oluyoruz.”
İzmir genelinde Sütçüler’in yanı sıra Menderes Küner’de 73 bin, Ataköy’de 24 bin 750 ve Dikili Deliktaş’ta 16 bin metrekarelik hafriyat toprağı depolama sahaları bulunuyor. Dikili Deliktaş sahası 4 Mayıs 2026’da faaliyete geçirildi. Bergama’da ise 122 bin metrekarelik bir alan yer alıyor.
Belediyenin ağaçlandırma çalışmaları kapsamında kent genelinde bugüne kadar toplam 963 bin 624 metrekarelik alanda 106 bin 390 fidan dikildi. Çalışmalar, Kasım 2012’de Evka-7 Döküm Sahası’nda 23 bin 748 metrekarelik alana 1.449 fidan dikilmesiyle başladı.
Kırıklar Döküm Sahası’nda 51 bin 292 metrekarelik alana 2 bin 655, Bornova Gökdere Döküm Sahası’nda 189 bin 205 metrekarelik alana 18 bin 325, Urla 565 Nolu Bölme Güzelbahçe Yelki Döküm Sahası’nda 43 bin 60 metrekarelik alana 10 bin 300, Fatmacık Kayası Döküm Sahası’nda 150 bin 236 metrekarelik alana 4 bin 170, Şeytanderesi Döküm Sahası’nda 281 bin 865 metrekarelik alana 46 bin 947 ve Berbersalih Tepesi Döküm Sahası’nda 99 bin 15 metrekarelik alana 2 bin 752 fidan dikildi.
Son olarak Şubat 2026’da Yelki Çalıca Tepe Döküm Sahası’nda 125 bin 203 metrekarelik alana 19 bin 792 fidan dikildi. İzmir Büyükşehir Belediyesi, kontrollü hafriyat yönetimi ve ağaçlandırma çalışmalarıyla hem kaçak dökümlerin çevreye verdiği zararı azaltmayı hem de kullanım ömrünü tamamlayan sahaları yeniden doğaya kazandırmayı amaçlıyor.
