Türkiye Varlık Fonu (TVF) mülkiyetindeki İzmir Alsancak Limanı, iki aşamada gerçekleştirilecek toplam 1,5 milyar dolarlık yatırımla modernize edilecek. Çalışmalar kapsamında eski rıhtımlar yenilenecek, dip taraması yapılacak ve 400 metre uzunluğundaki gemilerin limana yanaşabilmesi sağlanacak. Konteyner kapasitesinin 3 milyon TEU’ya çıkarılması hedeflenirken kruvaziyer rıhtımı, yenileme çalışmaları nedeniyle 2029 yılına kadar kapalı kalacak.
İzmir Limanı’nda 1,5 milyar dolarlık dönüşüm
Türkiye Varlık Fonu bünyesindeki İzmir Limanı’nda büyük tonajlı gemilere hizmet verebilmek ve yük elleçleme kapasitesini artırmak amacıyla kapsamlı bir modernizasyon süreci başlıyor. İki fazda hayata geçirilmesi planlanan toplam 1,5 milyar dolarlık yatırımla limanın altyapısı güçlendirilecek, eski rıhtımlar yenilenecek ve operasyonel verimlilik artırılacak.
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarından (TCDD) 1 Ağustos 2026 itibarıyla devralınan limanda mülkiyet ve yatırım sorumluluğu TVF İzmir Limanı Yönetim ve Yatırım AŞ’de kalacak. Yük operasyonları ise Albayrak Grubu bünyesindeki Alport tarafından yürütülecek. Limanın yolcu bölümünün işletilmesine ilişkin görüşmelerin de devam ettiği bildirildi.
TVF İzmir Limanı Genel Müdür Yardımcısı Arcan Fayatorbay, imtiyaz hakkı devri yapılmadan yeni bir yönetim modeli oluşturulduğunu belirtti. Limanı yük ve yolcu olmak üzere iki ayrı bölümde ele aldıklarını aktaran Fayatorbay, sekiz firmayla yapılan görüşmelerin ardından Alport’un en iyi teklifi verdiğini söyledi.
Fayatorbay, limanın mülkiyetinin TVF Liman AŞ’de kalacağını ve yatırımların tamamen fon tarafından gerçekleştirileceğini belirterek stratejik ve operasyonel ana kontrolün TVF’de olacağını, Alport’un ise yük bölümündeki günlük ticari faaliyetleri yürüteceğini ifade etti.
400 metrelik gemiler için dip taraması yapılacak
TVF İzmir Limanı İcra Kurulu Üyesi Erhan Yelkenci, limanda 1950’li ve 1980’li yıllarda inşa edilen rıhtımların kapsamlı biçimde yenileneceğini açıkladı. Çalışmaların 2027 yılının ilk aylarında başlaması planlanırken liman operasyonlarının kesintiye uğramadan sürdürülmesi hedefleniyor.
Büyük tonajlı gemilerin İzmir Limanı’na doğrudan yanaşabilmesi için 2027 yılının ilk çeyreğinde dip taraması çalışmalarına başlanması öngörülüyor. Yaklaşık iki yıl sürmesi planlanan tarama kapsamında yaklaşma kanalının derinliğinin 17 metreye ulaştırılması hedefleniyor.
Yelkenci, ilk fazın dört yıllık süreçte tamamlanmasının planlandığını, yük hacmine bağlı olarak ilerleyecek ikinci fazın ise 10 yıllık döneme yayılacağını bildirdi. Yatırımların tamamlanmasıyla konteyner kapasitesinin 3 milyon TEU’ya, diğer yük kapasitesinin ise yıllık 10 milyon tona çıkarılması öngörülüyor.
Alport Limanlar Koordinatörü Mustafa Levent Adalı da İzmir Alsancak Limanı’nın demir yolu bağlantısıyla Ege Bölgesi’nin tamamına hizmet veren stratejik bir merkez olduğuna dikkati çekti.
Adalı, terminal operasyon işletim sisteminin devreye alındığını ve deneyimli personel ile otomasyon çalışmaları sayesinde gemi başına saatlik hareket sayısının devir öncesindeki 13 seviyesinden ağustos ayı itibarıyla 63’e yükseldiğini belirtti.
Kruvaziyer rıhtımı 2029’a kadar kapalı kalacak
Modernizasyon çalışmalarının en önemli başlıklarından biri de yolcu limanındaki yenileme süreci olacak. Statik sorunları bulunduğu belirtilen kruvaziyer rıhtımının, iş güvenliği gerekçesiyle 2027 yılının başında kapatılması planlanıyor.
Erhan Yelkenci, rıhtımın iki yıl içinde yenilenerek 2029 yılında yeniden kruvaziyer gemilerini ağırlamasının hedeflendiğini açıkladı. Çalışmaların limanın yük operasyonlarını aksatmadan yürütülmesi amaçlanırken yolcu bölümünün işletilmesine yönelik görüşmeler de sürüyor.
İzmir Limanı’na bu yılın ilk dokuz ayında 44 kruvaziyer gemisiyle 79 bin yolcu geldi. Limanın en yoğun dönemlerinden biri olan 2012 yılında ise 286 gemiyle 553 bin yolcu İzmir’e ulaşmıştı.
Yolcu trafiğinin geçmiş yıllardaki seviyelere ulaşması açısından rıhtımın yenilenmesi ve kruvaziyer faaliyetlerinin yeniden başlaması önem taşıyor.
Ege ihracatçısı için transit süreler kısalacak
Alport İş Geliştirme Direktörü Onurhan Kadıoğlu, modernizasyon yatırımlarıyla limandaki gemi bekleme sürelerinin ve rıhtımda geçirilen zamanın azaltılmasının hedeflendiğini söyledi. Kadıoğlu, yatırımların tamamlanmasının ardından vinç başına saatte 30 hareketin üzerinde operasyon hızına ulaşmayı amaçladıklarını belirtti.
Mevcut durumda yıllık 1 milyon TEU seviyesinde olan elleçleme kapasitesinin, dip taraması çalışmalarının ardından 1,6 milyon TEU’ya çıkarılması hedefleniyor. Projenin diğer aşamalarının tamamlanmasıyla limanın toplam konteyner kapasitesinin 3 milyon TEU’ya ulaşması öngörülüyor.
Demir yolu bağlantısının güçlendirilmesi de yatırım planının önemli başlıkları arasında yer alıyor. Manisa, Aydın, Denizli ve İç Anadolu’daki üretim merkezlerinden limana düzenli seferler planlanırken demir yolunun toplam liman çıkışındaki payının yüzde 30 seviyesine yükseltilmesi amaçlanıyor.
Kadıoğlu, derinlik sorununun çözülmesiyle büyük gemilerin İzmir’e doğrudan uğrayabileceğini, böylece Ege ihracatçısının aktarma ihtiyacının azalacağını ve transit sürelerin kısalacağını ifade etti. Limandaki verimliliğin artmasıyla navlun maliyetlerinin daha rekabetçi hale gelmesi ve İzmir’in dış ticaretteki konumunun güçlenmesi bekleniyor.
