İzmir’de son dönemde giderek büyüyen körfez kokusu ve çevre kirliliği sorununa ilişkin İzmir Afet Bilinci, Çevre ve İklim Farkındalığı Derneği dikkat çeken bir çağrıda bulundu. Dernek tarafından hazırlanan teknik raporda, İzmir Körfezi’nde yaşanan çevresel sorunların artık geçici yöntemlerle çözülemeyeceği vurgulanırken, mühendislik temelli ve bilimsel bir yol haritasının hayata geçirilmesi gerektiği ifade edildi.
İZ-AFED Yönetim Kurulu Başkanı Servet Ertaş ile Çevre Komisyonu Başkanı, Çevre Mühendisi Yakup Ateş öncülüğünde hazırlanan raporda, körfez için “8 Maddelik Acil Eylem Planı” kamuoyuyla paylaşıldı.
“Körfez can çekişiyor”
İZ-AFED tarafından yapılan açıklamada körfezdeki kötü kokunun temel nedeninin; deniz tabanında yıllardır biriken organik kirlilik, aşırı alg çoğalması ve oksijen yetersizliği olduğu belirtildi.
Uzmanlar, özellikle dipte oluşan hidrojen sülfür gazının (H₂S) ciddi çevre ve halk sağlığı riskleri oluşturduğunu ifade ederek şu değerlendirmede bulundu:
“Yüzeysel ve geçici uygulamalar sorunun kaynağını ortadan kaldırmıyor. Körfez artık makyaj değil, köklü bir müdahale bekliyor.”
İZ-AFED’in 8 maddelik çözüm önerisi
Hazırlanan teknik raporda körfezin kurtarılması için şu başlıklara dikkat çekildi:
1- Kirliliğin kaynağında önlenmesi
Evsel ve endüstriyel atık suların ileri biyolojik arıtma sistemlerinden geçirilmesi, kaçak deşarjların önlenmesi ve yağmur suyu-kanalizasyon ayrıştırmasının tamamlanması gerektiği belirtildi.
2- Dere ve akarsu yönetimi
Körfeze ulaşan derelerde doğal arıtma sistemleri kurulması, sediment temizliği yapılması ve entegre dere ıslahı uygulanması önerildi.
3- Dip çamurunun temizlenmesi
Kokuya neden olan organik yüklü dip çamurunun kontrollü tarama yöntemiyle körfezden uzaklaştırılması gerektiği ifade edildi.
4- Su sirkülasyonunun artırılması
İç körfezde su yenilenmesini hızlandıracak mühendislik projelerinin hayata geçirilmesi çağrısı yapıldı.
5- Ekosistem restorasyonu
Sulak alanlar, lagünler ve deniz çayırları gibi doğal yaşam alanlarının korunması ve yeniden güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
6- Mikroplastik ve katı atık önlemi
Atıkların denize ulaşmasını engelleyecek etkin atık yönetim sistemlerinin kurulması gerektiği kaydedildi.
7- Sürekli izleme sistemi kurulması
Körfez genelinde 7 gün 24 saat esaslı su kalitesi izleme sistemlerinin devreye alınması önerildi.
8- Geçici uygulamalardan vazgeçilmesi
Kimyasal ve yüzeysel koku giderici yöntemlerin yalnızca kısa vadeli çözüm sunduğu belirtilerek bilimsel ve sürdürülebilir projelere odaklanılması gerektiği ifade edildi.
“Ortak akıl buluşması yapılmalı”
Raporun sonuç bölümünde; yerel yönetimler, kamu kurumları, üniversiteler, meslek odaları ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla geniş kapsamlı bir “ortak akıl buluşması” düzenlenmesi çağrısı yapıldı.
İZ-AFED açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
“İzmir Körfezi’ni kurtarmak artık tercih değil, çevresel ve insani bir zorunluluktur. Bilim temelli, siyaset üstü ve sürdürülebilir bir yönetim modeli oluşturulmalıdır.”
Dernek, körfez için atılacak bilimsel adımların takipçisi olacaklarını ve sürece destek vermeyi sürdüreceklerini duyurdu.
