İZSU, İZDENİZ ve İzmir Planlama Ajansı iş birliğiyle düzenlenen konferans, Türkiye’den ve dünyadan çok sayıda bilim insanını bir araya getirdi. 26-28 Mart 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen toplantının sonuç bildirgesi, İzmir Körfezi’nin yalnızca yerel değil, küresel ölçekte bir çevre sorunu haline geldiğini ortaya koydu. Bilimsel değerlendirmelere göre İzmir Körfezi;
- Ötrofikasyon (aşırı besin yükü)
- Zararlı alg patlamaları
- Mikroplastik kirliliği
- Sediment bozulması
- Biyoçeşitlilik kaybı
gibi ciddi tehditlerle karşı karşıya.
Özellikle İç Körfez’de çözünmüş oksijen seviyesinin kritik düzeylere düşmesi, balık ölümleri ve habitat kayıplarını artırıyor.
“70 yıllık birikimi konuşuyoruz”
Işıkhan Güler, kirliliğin uzun yıllara dayandığını vurgulayarak önemli uyarılarda bulundu.
Güler, “Yaklaşık 70 yıllık bir kirlilik birikimi söz konusu. Geçmişte yapılan iyileştirmeler kalıcı olmadı. Bugün ekosistem kritik eşiklere yaklaşmış durumda” dedi.
Körfezdeki kirliliğin en önemli kaynaklarından biri olarak Gediz Nehri ve bağlı havzalar gösteriliyor.
Uzmanlara göre:
- Tarım, sanayi ve yerleşim kaynaklı atıklar derelerle Körfez’e taşınıyor
- Aşırı besin yükü deniz marullarının kontrolsüz çoğalmasına neden oluyor
- Bu durum yaz aylarında alg patlamalarını tetikleyerek oksijen seviyesini düşürüyor
“Gediz temizlenmeden Körfez temizlenmez” vurgusu, bildirgenin en dikkat çeken mesajlarından biri oldu.
Sorun artık sadece kirlilik değil
Bilim insanları, mevcut sorunun yalnızca anlık kirlilik değil, yıllar içinde biriken kirleticilerin yönetimi olduğunu belirtiyor.
- Dip çamurunda biriken ağır metaller
- Organik kirleticiler
- Sediment yapısının kirletici kaynağa dönüşmesi
ekosistem üzerinde sürekli baskı oluşturuyor.
Çözüm: Bütüncül ve bilim temelli yaklaşım
Uzmanlara göre çözüm tek bir yöntemle mümkün değil. Kademeli ve çok yönlü bir strateji gerekiyor:
Kısa vadede:
- Zararlı alg patlamalarına karşı müdahale yöntemleri
- Oksijenlendirme çalışmaları
Orta ve uzun vadede:
- Dip tarama ve sediment yönetimi
- İleri biyolojik arıtma sistemleri
- Kirliliğin kaynağında önlenmesi
- Deniz çayırları ve ekolojik restorasyon çalışmaları
İzleme ve erken uyarı sistemi şart
Körfez yönetiminde en kritik başlıklardan biri de sürekli izleme.
Uzmanlar:
- Gerçek zamanlı veri sistemlerinin kurulması
- Erken uyarı mekanizmalarının devreye alınması
- Kurumlar arası koordinasyonun artırılması
gerektiğini vurguluyor.
“Sağlıklı Körfez için bir adım daha”
Sonuç bildirgesi, İzmir’in bilimsel çalışmalar ve altyapı yatırımlarıyla örnek bir model oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Körfezin korunmasının yalnızca bugünün değil, gelecek nesillerin de sorumluluğu olduğu hatırlatılarak şu çağrı yapılıyor:
“Sağlıklı bir Körfez için bir adım daha atma zamanı.”